Monday, February 08, 2010
είμαι
...θύμα ψυχολογικής βίας
Δεν είναι αγάπη να κρατάς πάνω σου το ενδιαφέρον κάποιου, όσο ιερά κι αν διατείνεσαι πως νιώθεις μέσα σου γι'αυτόν μ' αυτόν τον τρόπο. Είναι διαστροφή.-
Friday, January 29, 2010
"η αγάπη πληρώνεται μόνο ανταγαπώντας"
Friday, December 18, 2009
Monday, December 14, 2009
για τον Αλέξανδρο, για κάθε Αλέξανδρο αυτού του κόσμου
Σπύρος Αραβανής-Ίχνη (Mνήμη Αλέξη Γ.)
Στο δρόμο που σκοτώθηκε
μελάνι δεν φυτρώνει
μόνο φωνή
μόνο οργή
μόνο καπνός και ταραχή
και ματωμένο χιόνι.
Τώρα που δεχτήκαμε να συνουσιαστούμε στα ζεστά
σκεπασμένοι με προσημειωμένα χαρτονομίσματα
και πλαστικές εφημερίδες,
θα “τελειώσουμε” πάνω στα μαυρισμένα απ΄ το χαρτί
χέρια,
περήφανοι για τις αμόλυντες λευκές κηλίδες
ικανοποιημένοι για τις επιδόσεις της επί γης γονιμότητας μα
τα άρρωστά μας παιδιά θα είναι για πάντα
τα ίχνη της ανικανότητάς μας.
Τώρα που συγκαταθέσαμε να συλληφθούν ο δολοφόνοι
και υπογράψαμε ηδονικά συλλογικές διαμαρτυρίες,
θα λησμονήσουμε αμέσως τα φονικά και
τις πηγές τους,
την άδεια μας θέση στο οικογενειακό τραπέζι και
τα αίματα στα πεζοδρόμια
που δεν θα γίνουν ποτέ διόδια για τα νέα χρόνια μα
τα αδύναμά μας παιδιά θα είναι για πάντα
τα ίχνη της υποκρισίας μας.
Τώρα που κατακτήσαμε ολόκληρο τον κόσμο και τα όνειρα,
τα πτυχία θυμίζουν εντονότερα παραμορφωτικούς καθρέφτες
τσίρκου,
η ζωή στα χέρια δεν φτάνει να γεμίσει μια κορνίζα στο σαλόνι
και οι στίχοι γίνονται θώκοι να καθήσουν οι πιο αξιοθρήνητοι
αναγνώστες
τώρα, λοιπόν, που κερδίσαμε το θαυμασμό και την προσοχή
των εργολάβων
τα νεκρά μας παιδιά θα είναι για πάντα
τα ίχνη της ασημαντότητάς μας.
Sunday, December 06, 2009
ο γιατρός μου !
Αυτές τις μέρες κρυολόγησα, έχοντας όμως μία παθολογική φοβία για τους γιατρούς από τον οδοντίατρο και τον οφθαλμίατρο μέχρι τον χειρουργό ούτε που σκέφτηκα να πλησιάσω κανέναν από δαύτους, παρά το γεγονός ότι πέρασε από το μυαλό μου ακόμα και το ότι μπορεί να έχω τη γρίπη των χοίρων, καθότι είχα κιόλας πολύ πρόσφατα βρεθεί πολύ κοντά σε ανθρώπους με μάσκα :ΡΡΡ
Έτσι αφέθηκα στην αυθεντική μουσική έκφραση που με τόνωσε ψυχοσωματικά με έναν τρόπο τόσο θεϊκά φυσικό που μόνο με το σεξ θα μπορούσα να συγκρίνω.
Αλλά ας γνωρίσουμε τον γιατρό μου μέσα από όσα έχουν γραφτεί γι' αυτόν στη βικιπαίδεια:
O Φρεντερίκ Σοπέν (Frédéric François Chopin, κατα προσεγγιση Σοπάν ή στο ΔΦΑ: fʁedeʁik fʁɑ̃swa ʃɔpɛ̃, στα πολωνικά Fryderyk Franciszek Szopen, 1 Μαρτίου ή 22 Φεβρουαρίου 1810 - 17 Οκτωβρίου 1849) ήταν Πολωνός συνθέτης. Ένας από τους μεγαλύτερους εκπροσώπους του ρομαντισμού στη μουσική και από τους μεγαλύτερους πιανίστες της εποχής του. Αρκετές συνθέσεις του συγκαταλέγονται στα σημαντικότερα έργα του πιανιστικού ρεπερτορίου
Βίος
Παιδικά χρόνια
Γεννήθηκε στην Πολωνία το 1810. Οι πληροφορίες για την ημερομηνία γέννησής του δεν είναι ακριβείς: σύμφωνα με κάποιες γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου ή την 1η Μαρτίου, ενώ υπάρχει και η πληροφορία ότι είχε γεννηθεί ένα χρόνο νωρίτερα. Ο ίδιος πάντως ανέφερε ως ημερομηνία γέννησης την 1η Μαρτίου. Ο πατέρας του Nicolas Chopin ήταν Γάλλος που ζούσε στην Πολωνία από το 1787. Είχε αποκτήσει μάλιστα την πολωνική υπηκοότητα και είχε πάρει μέρος στην εξέγερση του 1794. Στην Πολωνία παρέδιδε μαθήματα γαλλικής γλώσσας. Η μητέρα του συνθέτη, Justyna Krzyźanowska, ήταν Πολωνή.Ο Φρεντερίκ από μικρός έδειξε το ταλέντο που είχε στη μουσική. Παρακολουθούσε μαθήματα από 6 ετών και όταν ήταν 7 ετών τυπώθηκε η πρώτη του σύνθεση, μια Πολονέζα σε σολ ελάσσονα. Σε ηλικία 8 ετών εμφανίστηκε πρώτη φορά δημοσίως ως πιανίστας. Η φήμη του γρήγορα έγινε μεγάλη και στην Βαρσοβία τον θεωρούσαν δεύτερο Μότσαρτ. Ο δάσκαλός της σύνθεσης στο Ωδείο της Βαρσοβίας, Γιόζεφ Έλσνερ, μιλούσε για εξαιρετικές ικανότητες και μουσική ιδιοφυία. Το 1829 έδωσε τις πρώτες μεγάλες του συναυλίες στη Βιέννη, και εν τω μεταξύ είχε συνθέσει ήδη μερικά σημαντικά έργα, όπως το κοντσέρτο σε φα ελάσσονα (γνωστό ως 2ο κοντσέρτο), την πρώτη σονάτα για πιάνο (σε ντο ελάσσονα), και κάποιες από τις σπουδές για πιάνο. Το 1830 έφυγε από την Πολωνία για να συνεχίσει τις εμφανίσεις του στη Βιέννη. Μετά την αναχώρησή του ξέσπασε στη χώρα επανάσταση κατά της τσαρικής εξουσίας η οποία συνετρίβη και ο συνθέτης δεν μπόρεσε ποτέ να επιστρέψει στην πατρίδα του.
Η ζωή στο Παρίσι
Από το 1831 ζούσε στο Παρίσι, που τότε ήταν επίκεντρο της πνευματικής και καλλιτεχνικής ζωής. Εκεί ζούσαν πολλοί σπουδαίοι συνθέτες, όπως οι Γιοακίνο Ροσίνι, Φραντς Λιστ, Εκτόρ Μπερλιόζ. Λίγους μήνες μετά την άφιξή του έδωσε το πρώτο του ρεσιτάλ και σταδιακά η φήμη του εξαπλωνόταν. Σύντομα απέκτησε πολλούς μαθητές (κυρίως μαθήτριες) και τα μαθήματα του προσέφεραν οικονομική άνεση και ασφάλεια. Παρά τη μεγάλη φήμη του όμως απέφευγε τις εμφανίσεις σε μεγάλα ακροατήρια. (Ισχυριζόταν ότι φοβόταν πολύ το κοινό.) Έτσι, στα 18 χρόνια παραμονής στο Παρίσι, έδωσε μόνο 19 ρεσιτάλ. Το 1837 είχε ερωτευτεί μία μαθήτρια πιάνου, την Maria Wodzińska, και είχαν αρραβωνιαστεί, όμως η οικογένεια της κοπέλας διέλυσε τον αρραβώνα, πιθανότατα εξ αιτίας των προβλημάτων υγείας του συνθέτη.Η σχέση με τη Γεωργία Σάνδη
Στο Παρίσι ο Σοπέν συνδεόταν με τον κύκλο του επίσης φημισμένου συνθέτη και πιανίστα Φραντς Λιστ. Στο σπίτι του γνώρισε τη συγγραφέα Γεωργία Σάνδη (ψευδώνυμο της Βαρώνης Aurore Dudevant), 6 χρόνια μεγαλύτερή του. Η πρώτη γνωριμία με την τολμηρή και μάλλον εκκεντρική συγγραφέα (κάπνιζε και φορούσε αντρικά ρούχα) του είχε προκαλέσει αρνητική εντύπωση και είχε σχολιάσει επικριτικά τη συμπεριφορά και την εμφάνισή της. Από το 1838 όμως ξεκίνησε η σχέση τους, που κράτησε 9 χρόνια.Το 1838-9 το ζευγάρι έζησε για λίγους μήνες στη Μαγιόρκα, στο ερημωμένο Μοναστήρι Valldemossa. Η Γεωργία Σάνδη πήγε εκεί γιατί το κλίμα θα βοηθούσε τον γιό της Maurice να ξεπεράσει κάποια προβλήματα υγείας και ο συνθέτης την ακολούθησε πιστεύοντας ότι εκεί θα βελτιωνόταν και η δική του υγεία (έπασχε από φυματίωση). Το κλίμα της περιοχής όμως δεν τον βοήθησε, και επιπλέον έπρεπε να αντιμετωπίσουν και την αρνητική στάση των ντόπιων απέναντι στο ανύπαντρο ζευγάρι. Έτσι σύντομα εγκατέλειψαν την Ισπανία και επέστρεψαν στη Γαλλία, όπου ζούσαν κατά διαστήματα στο Παρίσι και στη Nohant, στην κατοικία της Γεωργίας Σάνδη.
Οι σχέσεις τους σταδιακά άρχισαν να ψυχραίνονται και το ζευγάρι χώρισε το 1847. Ο λόγος του χωρισμού, όπως προκύπτει από επιστολή της Σάνδης προς τον Σοπέν η οποία ανακαλύφθηκε το 1950, είναι ότι ο συνθέτης υποστήριξε την κόρη της Γεωργίας Σάνδη, Solange, σε έντονη διαμάχη που είχε με τη μητέρα της επειδή είχε αρραβωνιαστεί κρυφά.
Τελευταία χρόνια
Από εκείνη τη χρονιά η υγεία του επιδεινώθηκε. Το 1848 έζησε για μεγάλο διάστημα στην Αγγλία και τη Σκωτία για ρεσιτάλ, κατόπιν πρόσκλησης της μαθήτριάς του Τζέιν Στέρλινγκ. Όταν επέστρεψε στο Παρίσι η υγεία του ήταν σε πολύ χειρότερη κατάσταση και τα οικονομικά του μέσα περιορισμένα.Πέθανε στο Παρίσι το 1849, μετά από χρόνια φυματίωση. Ενδέχεται όμως ο θάνατός του να οφείλεται σε καρδιακό νόσημα. Κηδεύτηκε στο Παρίσι και τάφηκε στο Κοιμητήριο Περ Λασέζ, όμως λόγω δικής του επιθυμίας η καρδιά του μεταφέρθηκε στην Πολωνία, όπου φυλάσσεται μέχρι και σήμερα.
Έργο
Το έργο του Σοπέν προορίζεται αποκλειστικά για πιάνο, με εξαίρεση μερικά έργα μουσικής κοντσερτάντε για πιάνο και ορχήστρα, ένα τρίο για πιάνο, βιολί και βιολοντσέλο, μερικά έργα για πιάνο και βιολοντσέλο και ορισμένα τραγούδια για φωνή και πιάνο. Αρκετά από τα έργα του είναι πολύ απαιτητικά δεξιοτεχνικά, όπως οι Μπαλάντες και τα Σκέρτσι, αλλά αυτό που προέχει δεν είναι η δεξιοτεχνία αλλά ο μελωδικός χαρακτήρας. Μάλιστα έχει επισημανθεί ότι η δομή των μουσικών φράσεων είναι τέτοια, σαν να επρόκειτο να ερμηνευθούν από τραγουδιστή. Παράλληλα όμως με την ανεξάντλητη μελωδική του ευρηματικότητα, ο Σοπέν είχε μια πολύ αναπτυγμένη αρμονική φαντασία, ένα στοιχείο της τέχνης του που συχνά διαφεύγει της προσοχής των μουσικόφιλων.Ο Σοπέν αξιοποίησε τους παραδοσιακούς χορούς της πατρίδας του, τις Πολονέζες και τις Μαζούρκες, αλλά τα δικά του έργα δεν προορίζονται για χορό, αφού είναι πολύ γρήγορα και δεξιοτεχνικά. Το ίδιο ισχύει και για τα Βαλς του: είναι ευχάριστα κομμάτια σαλονιού, που προορίζονται για διασκέδαση.
Μερικά από τα 24 Πρελούδια τα συνέθεσε κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Μαγιόρκα. Το πιο διάσημο από αυτά είναι το 15ο, το πρελούδιο "της σταγόνας της βροχής". Λέγεται ότι το συνέθεσε ένα βράδυ με έντονη κακοκαιρία, που περίμενε με αγωνία τη Σάνδη και τον γιό της, οι οποίοι είχαν καθυστερήσει να φτάσουν λόγω των καιρικών συνθηκών. Ωστόσο αυτού του είδους οι ιστορίες σχετικά με τα έργα του Σοπέν μάλλον πρέπει να τοποθετηθούν στον χώρο της μυθοπλασίας.
Ξεχωριστές είναι και οι 24 σπουδές για πιάνο: εκτός από τις τεχνικές απαιτήσεις τους, είναι και αξιόλογα μουσικά κομμάτια που μπορούν να ερμηνευθούν σε συναυλίες. Αυτό δεν ήταν συνηθισμένο προηγουμένως, για παράδειγμα στις σπουδές του Τσέρνυ και του Κράμερ το ενδιαφέρον είναι καθαρά παιδαγωγικό. Από την εποχή του Σοπέν όμως και μετά πολλοί συνθέτες παρουσίασαν αντίστοιχα έργα αξιώσεων, όπως οι Φραντς Λιστ, Κλωντ Ντεμπυσύ και Αλεξάντρ Σκριάμπιν.
Οι Σονάτες του Σοπέν δεν ακολουθούν την παράδοση του βιεννέζικου Κλασικισμού. Οι κριτικοί της εποχής μάλιστα παρατηρούσαν ότι μάλλον δεν γνώριζε καλά τη φόρμα του είδους, η αλήθεια όμως είναι ότι πιθανότατα δεν θα ήθελε ο ίδιος να τηρήσει την αυστηρή φόρμα. Εξ άλλου προτιμούσε κομμάτια σε ελεύθερες φόρμες όπως οι Μπαλάντες και τα Σκέρτσι. Ήταν μάλιστα ο πρώτος που παρουσίασε Σκέρτσο ως αυτόνομο κομμάτι.
Τα Κοντσέρτα του για πιάνο και ορχήστρα είναι έργα στα οποία κυριαρχεί το πιάνο και η ορχήστρα έχει δευτερεύοντα ρόλο (παρουσιάζει την εισαγωγή, τα συνδετικά μέρη και το κλείσιμο). Στα σημεία που εμφανίζεται το πιάνο ο ρόλος της ορχήστρας είναι καθαρά συνοδευτικός.
Τα κυριότερα έργα
Για πιάνο
- 4 Scherzi (1831, 1837, 1839, 1842)
- 3 Σονάτες (1828, 1839, 1844)
- 12 Σπουδές αφιερωμένες στον Φραντς Λιστ (1829-1832) και 12 αφιερωμένες στην κόμησσα Ντ' Αγκού (1832-1836)
- 24 Πρελούδια, έργο 28 (1831-1839)
- Πρελούδιο σε ντο δίεση ελάσσονα, έργο 45 (1841)
- 19 Νυχτερινά
- 4 Μπαλάντες
- 58 Μαζούρκες
- 16 Πολωνέζες
- 17 Βαλς
- 3 Impromptus
- Fantaisie-Impromptu (1835)
- Φαντασία σε φα ελάσσονα (1841)
- Berceuse (1843)
- Βαρκαρόλλα (1846)
- Πολωνέζα-Φαντασία (1846)
Μουσική δωματίου
- Σονάτα για βιολοντσέλο και πιάνο
Για πιάνο και ορχήστρα
- Rondo Krakowiak (1828)
- Κοντσέρτο σε φα ελάσσονα [2ο κοντσέρτο] (1829-30)
- Κοντσέρτο σε μι ελάσσονα [1ο κοντσέρτο] (1830)
- Grande Polonaise Brillante (1830-1) και Andante spianato (1834)
Βιβλιογραφία
- Γεώργιος Δρόσος, Φρειδερίκος Σοπέν: Η ζωή, το έργο, η εποχή του, εκδ. Αφοι Ζαχαρόπουλοι 1999, ISBN 960-208-609-2
Saturday, December 05, 2009
Συμφιλίωση(ένα ακόμη γλυκό μαρτύριο)
κάθε σταγόνα αυτού του ποτηριού σου ανήκει
γι' αυτό άσε τους άλλους
εκείνους που δε φρόντισαν να το γεμίσουν
πιες στην υγειά τους
όπως στην καλύτερη θα έκαναν κι εκείνοι.
Αυτός ο κόσμος είναι μικρός για να χωρέσει αγκαλιές
πελώριες αγκαλιές, συντροφικές,
όπου οι πολλοί γίνονται ένας,
ποιοι θα υψώσουν μια μέρα ανάστημα
χωρίς να συντριβούν από τη μικρότητα,
χωρίς να γίνουν από πριν πιο μόνοι...
Μπήκες κι εσύ στη λίστα με τους ηττημένους
άλλοι δεν προσπάθησαν καθόλου
κ' τώρα σε κοιτούν αφ' υψηλού,βέβαιοι πως έκαναν το σωστό
σ' ένα παιχνίδι από πριν χαμένο να μην παίξουν,
βέβαιοι πως πια θα τους παίρνεις πολύ στα σοβαρά
...για το καλό σου!
Κι εσύ αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη ήττα σου
πραγματοποιείς τη μεγαλύτερη σου νίκη
γυρνώντας τους την πλάτη
μαθαίνοντας ν' ακούς μονάχα την ψυχή σου
να μετράς μέσα της κέρδη κι απώλειες...
τον εαυτό μας δεν μπορεί κανείς να μας τον στερήσει!
Thursday, December 03, 2009
από naftilos.blogspot.com
Κρίση στα ΜΜΕ; Ας ανακαλύψουμε και πάλι τη δημοσιογραφία (Μέρος Β')
Κρίση στα ΜΜΕ; Ας ανακαλύψουμε και πάλι τη δημοσιογραφία (Μέρος Γ')
Κρίση στα ΜΜΕ; Ας ανακαλύψουμε και πάλι τη δημοσιογραφία (Μέρος Δ')
Κρίση στα ΜΜΕ; Ας ανακαλύψουμε και πάλι τη δημοσιογραφία (Μέρος Ε') :
"Ποια Δημοσιογραφία;
Δεν είμαι από εκείνους που πιστεύουν πως η λεγόμενη «δημοσιογραφία των πολιτών» θα υποκαταστήσει το ρόλο του επαγγελματία δημοσιογράφου.
Οι χρήστες του διαδικτύου και των Social Media, οι μπλόγκερς, οι πολίτες με τα κινητά τηλέφωνα και τις κάμερες ήλθαν και θα αυξάνονται διαρκώς διοχετεύοντας χείμαρρους πληροφοριών στην κοινωνία, συμπληρώνοντας την ενημέρωση και διευρύνοντας το δημόσιο χώρο. Όχι όμως για να υποκαταστήσουν τους δημοσιογράφους.
Ο πολίτης-δημοσιογράφος δεν έχει τη δυνατότητα, δεν έχει τα μέσα και το χρόνο να διασταυρώσει τις πληροφορίες του, δεν μπορεί πάντοτε να δει και την άλλη πλευρά, δεν έχει πάντοτε πρόσβαση σε πρωτογενείς πηγές πληροφοριών, δεν του είναι πάντοτε εύκολο να ρωτήσει, να ψάξει, να τεκμηριώσει. Κι αν το κάνει, μπορεί να το κάνε για ένα πράγμα τη φορά. Δεν μπορεί να το κάνει για ολόκληρη την καθημερινή ενημέρωση. Δεν έχει τη δυνατότητα να φιλτράρει έναν τεράστιο όγκο πληροφορίας. Δεν είναι αυτή η δουλειά του.
Γράφει ο Νίκος Ξυδάκης:
Ναι, η πλανητική δικτύωση αφήνει πίσω της ερείπια και λείψανα, αλλά η ηθικοπολιτική απαξίωση του τύπου είχε αρχίσει πολύ πριν αναδυθεί το Μπλογκ ως Δικαίωμα και ως Φενάκη. Μεθυσμένοι από την απέραντη εξουσία των μαζικών τους μέσων και από τις προσόδους της διαφήμισης, δημοσιογράφοι και εκδότες, στην προ-ιντερνετική εποχή, προέβησαν σε αλλεπάλληλες καταχρήσεις εξουσίας. Η ισηγορία, θεμέλιο της δημοκρατίας, περιφρονήθηκε, υποκαταστάθηκε από τα ολιγοπώλια των κατόχων των μέσων. To αυθάδικο, αφελές σφρίγος των μπλογκ, του twitter, των social networks, της λεγόμενης δημοσιογραφίας των πολιτών, υπό μία έννοια, είναι η εκδίκηση της γυφτιάς, η εκδίκηση των περιφρονημένων, των στερημένων από φωνή στον δημόσιο χώρο. Αφού οι εφημερίδες, τα όργανα του διαφωτισμού, τους έστρεψαν τα νώτα, οι άνθρωποι της μαζικής δημοκρατίας στράφηκαν σε άλλα μαζικά μέσα, με σαγηνευτικές δυνατότητες προσωποποίησης.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Η αισιόδοξη ακόμη για εμάς. Αυτή που δείχνει πως παρά την κρίση αξιοπιστίας, παρά την κακή γνώμη που έχει ο κόσμος για εμάς και για τα Μέσα στα οποία εργαζόμαστε, παρά το ότι γυρνούν την πλάτη στις εφημερίδες, το κοινό και κυρίως οι νέοι, μπλόγκερς ή μη, τροφοδοτούνται από εμάς. Κάθε Δευτέρα τα ιστολόγια πλημμυρίζουν με κείμενα και σχόλια επι κειμένων του Ξυδάκη, του Μανδραβέλη, του Αρανίτση, του Τσίμα, του Θεοδωράκη, του Παπαδόπουλου-Τετράδη, του Πάνου του Θεοδωρίδη και δεκάδων άλλων συναδέλφων που γράφουν στις σαββατοκυριακάτικες εκδόσεις. Αλλά και τις υπόλοιπες ημέρες στοιχεία από τα ρεπορτάζ των εφημερίδων δανείζονται για να στηρίξουν τις απόψεις τους είτε διαφωνούν είτε όχι. Εκατοντάδες σύνδεσμοι οδηγούν σε δικά μας άρθρα. Είναι αυτό που ανοήτως θέλει να κόψει ο Μέρντοχ σε μια ύστατη πράξη αυτοχειρίας.
Αρα το παιχνίδι για εμάς δεν έχει χαθεί εντελώς.
Αρκεί να ανακαλύψουμε ξανά τη Δημοσιογραφία και να επανακτήσουμε την χαμένη της αξιοπιστία.
Πως μπορεί να γίνει αυτό; Νομίζω ότι η απάντηση βρίσκεται ανάμεσα σε αυτά που είπαμε μέχρι τώρα.
Ο σημερινός δημοσιογράφος θα πρέπει να μάθει τον νέο τρόπο καταγραφής και μετάδοσης της είδησης, να μάθει ότι έχει αλλάξει ο κύκλος «ζωής» της αλλά και το ότι αυτή θα πρέπει να συνδέεται με άλλες ειδήσεις, άρθρα, πηγές κτλ.
Όταν βλέπω κείμενα στο διαδίκτυο χωρίς συνδέσμους αλλάζω σελίδα. Φεύγω. Το ίδιο κάνουν σιγά-σιγά οι περισσότεροι χρήστες του διαδικτύου. Το ίδιο κάνω όταν δεν βλέπω το ηλεκτρονικό αρχείο μιας εφημερίδας. Το ισχυρότερο ίσως χαρακτηριστικό της. Κι όμως πολλές εφημερίδες δεν διαθέτουν αρχείο στις Online εκδόσεις τους. Δηλαδή δεν διαθέτουν την πολυτιμότερη δυνατότητα που δίνουν τα Νέα Μέσα, τη Μνήμη. Απίστευτο και όμως αληθινό!
Θα πρέπει να επενδύσουμε στην εκπαίδευσή μας στα Νέα Μέσα και να προσαρμόσουμε τη δουλειά μας σε αυτά όπως κάναμε πολλές φορές τον προηγούμενο αιώνα.
Περισσότερο από κάθε άλλη φορά θα πρέπει να μπορούμε να είμαστε ΕΚΕΙ που συμβαίνει κάτι! Και όχι σε μια καρέκλα!
Οι δημοσιογράφοι θα πρέπει να αφήσουμε τα γραφεία μας και να βγούμε στο δρόμο, να μάθουμε να δουλεύουν από το σπίτι αλλά και από όποιο άλλο σημείο βρισκόμαστε. Μου φαίνεται ασύλληπτο που οι εφημερίδες, τα ραδιόφωνα, οι τηλεοράσεις έχουν ακόμα γραφεία και αίθουσες σύνταξης με μόνιμους, καθιστούς δημοσιογράφους, τη στιγμή που η αίθουσα σύνταξης θα μπορούσε να λειτουργεί μια-δύο ώρες την ημέρα για κάποια σύσκεψη ή και καθόλου.
Κάτι που πρώτοι οι εκδότες θα έπρεπε να έχουν ενστερνισθεί γλυτώνοντας εκατομμύρια ευρώ!
Θα πρέπει επίσης να απαιτήσουμε κι εμείς όπως το κάνουν ήδη οι πολίτες, η πληροφορία να είναι ελεύθερη και δημόσια είτε προέρχεται από το κράτος είτε από τους ιδιώτες, έτσι ώστε να μπορεί να ελέγχεται και από εμάς και από το κοινό. Τα αρχεία, οι αποφάσεις, οι διαγωνισμοί, τα πάντα να είναι προσβάσιμα από τους πάντες.
Θα πρέπει επίσης να εξερευνήσουμε και εν τέλει να συμμετέχουμε στη συμμετοχική δημοσιογραφία. Μαζί με τον πολίτη, για τους πολίτες.
Μιας νέου είδους δημοσιογραφίας όπου ο πολίτης όχι απλώς θα συμμετέχει αλλά θα μπορεί να ελέγχει την ενημέρωση και να παρεμβαίνει ενεργητικά σε αυτή.
Θα πρέπει επίσης να αναζητήσουμε και νέους τρόπους χρηματοδότησης της δουλειάς μας.
Για να μη μιλάμε θεωρητικά και να έχουμε μια εικόνα για τους πιθανούς τρόπους λειτουργίας της δημοσιογραφίας στο άμεσο μέλλον σας διαβάζω μια χθεσινή είδηση:
Ένα άρθρο στην κατηγορία Επιστήμη των Times της Νέας Υόρκης για τα απόβλητα στον Ειρηνικό Ωκεανό ίσως θα μπορούσε να θεωρηθεί «ρουτίνα» για μια τόσο μεγάλη εφημεριδα. Ωστόσο, το άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 9 Νοεμβρίου είχε μια ιδιαιτερότητα: οι αναγνώστες συγκέντρωσαν χρήματα, ώστε ο δημοσιογράφος να ταξιδέψει, να κάνει την έρευνα και τελικά το όλο θέμα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο τέλος του άρθρου υπάρχει και η σχετική εξήγηση: τα έξοδα ταξιδίου καλύφθηκαν εν μέρει από τους αναγνώστες του Spot.Us, ενός μη κερδοσκοπικού διαδικτυακού project, το οποίο στηρίζει τους δημοσιογράφους freelance. Στόχος είναι να ενημερώνεται το κοινό για θέματα τα οποία είναι λιγότερο δημοφιλή, λόγω υψηλού κόστους στην κάλυψή τους. Για το συγκεκριμένο άρθρο συγκεντρώθηκαν 6.000 δολάρια από 100 δωρητές. Μεταξύ αυτών, ο ιδρυτής της wikipedia.
Και κλείνοντας… Όλα τα παραπάνω θα πρέπει να αφορούν τον καθένα από εμάς αλλά και όλους μας, συλλογικά. Και κυρίως τις δημοσιογραφικές ενώσεις οι οποίες θα πρέπει να επαναξετάσουν μια σειρά από νέα ζητήματα. Ποιος είναι δημοσιογράφος, ποιος δεν είναι; Τι θα γίνει με τους free-lancers; Πως θα αντιμετωπισθεί το τέλος, το κλείσιμο των παλαιών ΜΜΕ; Πως θα αντιμετωπισθούν φαινόμενα όπως αυτό, όταν πριν από ένα μήνα ο Guardian δημοσίευσε μια αγγελία με την οποία ζητούσε bloggers να καλύπτουν τα τοπικά νέα στις πόλεις Εδιμβούργο, Κάρντιφ και Ληντς διευκρινίζοντας ότι είναι επιθυμητή η δημοσιογραφική σταδιοδρομία αλλά όχι αναγκαία.
Θα υιοθετήσουμε μια εχθρική στάση; Ή θα δούμε πως μπορούμε να απορροφήσουμε τέτοια προβλήματα;
Εδώ και αρκετό καιρό, πολλοί συνάδελφοι μας στο εξωτερικό, σιγά-σιγά και στην Ελλάδα υιοθετούν πλήρως ή έστω δοκιμάζουν τα Νέα Μέσα. Από τον Dan Gillmor που πριν ένα χρόνο είχε έλθει και εδώ στη Θεσσαλονίκη να μιλήσει για τη «Συμμετοχική Δημοσιογραφία: Blog και Νέα Μέσα» μέχρι και τον Στέλιο Κούλογλου και πρόσφατα τον Σταύρο Θεοδωράκη αλλά και δεκάδες άλλους δοκιμάζουν τις νέες δυνατότητες που τους προσφέρει η τεχνολογία. Οι ίδιοι αλλά και όσοι θα δουλέψουν σε αυτά θα καλύπτονται από τις ενώσεις και τα ταμεία μας; Θα αναγνωριστούν ως Μέσα;
Τέλος, και για να είμαι συνεπείς ως προς την εκτίμησή μου για το τέλος των εφημερίδων, ίσως θα πρέπει να επανεξετάσουν ακόμη και την ονομασία τους ως Ενώσεις Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων… Και για συμβολικούς αλλά και για ουσιαστικούς λόγους.
Μια αλλαγή –και αυτό είναι πρόταση την οποία καταθέτω σήμερα εδώ- η οποία θα μπορούσε να συνοδεύεται από μια κίνηση η οποία με τη σειρά της θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το τοπίο της ενημέρωσης: οι ίδιες οι Δημοσιογραφικές Ενώσεις, πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες να συστήσουν μία μη κερδοσκοπική Εταιρεία (ή εταιρείες) Επικοινωνίας και Ενημέρωσης της Πολιτών η οποία θα χρηματοδοτείται αποκλειστικά από τους πολίτες, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα μπορεί να τη μονοπωλήσει και ότι θα λειτουργεί με βάση τις καταστατικές μας αρχές και τη δεοντολογία μας, μακριά από διαπλεκόμενα και εξαρτήσεις, με συλλογική διαχείριση και δημοκρατικό πλαίσιο λειτουργίας.
Ο χρόνος δεν επιτρέπει να απαριθμήσουμε τα πολλαπλά οφέλη από μια τέτοια δράση για το κοινό, τους δημοσιογράφους, ολόκληρο το χώρο της επικοινωνίας και της ενημέρωσης. Ακόμη και να αντιμετωπίσει –μεταξύ άλλων- το ζήτημα της αυξανόμενης ανεργίας στον κλάδο μας.
Ας το συζητήσουμε!"
Tuesday, November 10, 2009
Sunday, November 08, 2009
η Angelica αγαπά τις γάτες κ' αντιγράφει από την ελευθεροτυπία:
Κλασσική ή ροκ; Τζαζ ή νησιώτικα; Κάποια αιλουροειδή μένουν απλά αδιάφορα σε όλα τα είδη της μουσικής. Ωστόσο έρευνες έχουν δείξει ότι κάποιες γάτες, κυρίως οικόσιτες, όχι απλά ακούνε μουσική αλλά έχουν και προτιμήσεις!
Οι περισσότερες γάτες φαίνεται ότι μισούν τους ροκ και τους χέβι μέταλ ήχους, κυρίως γιατί τις φοβίζουν οι απότομες εναλλαγές και οι εντάσεις των συγκεκριμένων ειδών. Επίσης κάποιες άλλες εκνευρίζονται από τις πολύ υψηλές νότες που υπάρχουν κυρίως στις όπερες. Αν η γάτα σας αρχίζει να νιαουρίζει δυνατά, προσπαθώντας να καλύψει με τη φωνή της τις Κυλλιόμενες Πέτρες, χαμηλώστε την ένταση της μουσικής ή αλλάξτε cd.
Sunday, November 01, 2009
εντροπία
Μέσα μου το αίσθημα της τακτοποίησης, καθημερινά μεγαλύτερο, παρά την επίσης αυξανόμενη άγνοια. Ίσως γιατί ο χρόνος από μόνος του ισχυροποιεί τη θέση πως είμαστε ένα μικρό κομμάτι του Όλου που ψηλαφεί ένα επίσης μικρό κομμάτι του Όλου στη ζωή του, όσο κι αν διαθέτει τη δύναμη και την αποφασιστικότητα να φτάσει σ' αυτό. Ο χρόνος, το πιο προσδιοριστικό στοιχείο της ταυτότητάς και του είναι μας λοιπόν, της-όχι αρνητικά φορτισμένης-μικρότητάς μας δημιουργεί μέσα μας τη σωκρατική βεβαιότητα της άγνοιας, που αποτελεί την καλύτερη βάση κάθε δημιουργικής προσπάθειας και δε λειτουργεί μηδενιστικά(κι ας μοιάζει να'ναι έτσι αρχικά), για πάρα πολλούς ανθρώπους τουλάχιστον δε λειτουργεί και αυτό στην τελική είναι που μετράει!
Αύριο θα τακτοποιήσω και το χώρο κι ύστερα θα αφεθώ στην εντροπία της ζωής...
Friday, October 09, 2009
νεποτισμός στην πολιτική, νεποτισμός και στην κοινωνία
Μέλλον:
Από το περιοδικό γαλέρα το επόμενο κείμενο:"Δεν είναι ότι είναι ανίκανοι - πάντως ικανοί δεν είναι. Δεν είναι ότι είναι άτιµοι - πάντως έντιµους δεν µπορείς να τους πεις. Δεν είναι ότι είναι βλάκες. Αλλά πάλι έξυπνοι δεν είναι. Δεν είναι ότι είναι ψεύτες. Απλώς δεν λένε την αλήθεια. Δεν είναι ότι θα τους ονόµαζες εύκολα συµµορία. Πάντως έτσι ενεργούν. Και είναι αδίστακτοι, ηµιµαθείς και αδυσώπητοι. Ένα πράγµα µόνο δεν είναι: Πτωχοί! Διότι πολλά µπορούν να συγχωρεθούν στους πολιτικούς άντρες, αλλά όχι αυτό. Η φτώχεια δεν είναι απλώς ελάττωµα, είναι η ύψιστη ύβρις, και το χειρότερο: η πιο φρικτή, απαίσια και απωθητική απρέπεια που µπορεί να διαπράξει ένας φορέας τής εξουσίας. Αν δεν πιστεύεις στην αξία τού χρήµατος, τότε σε τι σκατά πιστεύεις; Αυτό προσπάθησε να µας το ενδείξει µε τον πλέον καθαρότερο τρόπο ο πρώην υπουργός Τύπου, αλλά δεν υπήρξαν ευήκοα ώτα να το αντιληφθούν. Θα πρέπει να αντιληφθούµε καλώς ότι εξ ανάγκης ο προαναφερόµενος ήταν αναγκασµένος να πλουτίσει αγρίως και επιδεικτικώς. Κανείς δεν επρόκειτο να τον κατηγορήσει ποτέ ως αδίστακτο, οσφυοκάµπτη, και υστερόβουλο. Και αν το έκανε, πολύ µικρή σηµασία θα είχε. Αλλά αν παρέµενε πτωχός, θα ήταν δακτυλοδεικτούµενος ως ύποπτος εντιµότητας, ανεπιθύµητης ιδιότητας που χαρακτηρίζει µόνον τους ακατάλληλους για άσκηση εξουσίας. Δεν έχουµε αµφιβολία ότι ο πτωχός ταχυδρόµος έκανε το σκατό του παξιµάδι για να µεγαλώσει το παιδί του, και το παιδί έπρεπε να αποδείξει ότι είναι ένας από Αυτούς. Εφόσον δεν είχε την τύχη να έχει την κατάλληλη πανεπιστηµιακή µόρφωση, τουλάχιστον θα µπορούσε να αποκτήσει ένα άλλο βασικό συστατικό: πλούτο. Και αν διεπλάκη µε τον πλέον επιδεικτικό τρόπο και µε κάθε ευσέβεια, ήταν για να κερδίσει τον χαµένο χρόνο. Οι άλλοι είχαν ευχέρεια χρόνου –από γεννησιµιού τους, για την ακρίβεια– να διαπλέξουν περίτεχνα τον ιστό επιρροής τους, και σωστά το επισήµανε στην ιστορική οµιλία του στη Βουλή.
Δεν σας διαφεύγει, ελπίζω, το γεγονός ότι οι περισσότερες θέσεις εξουσίας είναι καπαρωµένες από νωρίς. Στην πατρίδα µου, οι αγρότες µε κάθε κορίτσι που γεννιόταν φύτευαν κυπαρίσσια στον περίγυρο των κτηµάτων τους. Κορίτσι και κυπαρίσσια µεγάλωναν µαζί. Σε ηλικία γάµου τα κυπαρίσσια είχαν αποκτήσει αξία αξιοπρεπούς προίκας. Τα κορίτσια δεν είχαν από µόνα τους καµία ανταλλακτική αξία. Μεγαλώνοντας διαπίστωσα ότι οι καλλιεργητές πλούτου φαίνεται ότι κάνουν κάτι πιο έξυπνο. Με κάθε νεογέννητο παιδί καπαρώνουν µια θέση σε καλό σχολείο. Είναι εξίσου σηµαντικό µε τα κυπαρίσσια. Οι µελλοντικοί ηγέτες είναι καλό να γνωρίζονται και να συγχρωτίζονται από νωρίς µεταξύ τους, ώστε οι διαφορές τους να παραµένουν ενδοοικογενειακή υπόθεση της άρχουσας τάξης και ποτέ αγεφύρωτες ταξικές αντιθέσεις.
Για δείτε, ας πούµε, την τελευταία αποφοίτηση του Κολεγίου Αθηνών µέσα από τη γλαφυρή αφήγηση της κυρίας Ελένης Μπίστικα, µιας µεγάλης δηµοσιογράφου, της πλέον ειδικής σ’ αυτό τον εµετικό τρόπο γραφής:
«Τα αγόρια βάζουν το πρώτο τους σκούρο κοστούµι µε γραβάτα, οι κοπέλες φορούν την πρώτη τους τουαλέτα, για να πάρουν από τα χέρια του διευθυντή τού σχολείου τους το Απολυτήριο της Αποφοίτησής τους. Και αυτό δεν το ξεχνούν, όταν γίνουν άνδρες και γυναίκες, όταν κάνουν τη δική τους οικογένεια και έρθουν στην αποφοίτηση των δικών τους παιδιών, µε χαρά ανάµεικτη µε συγκίνηση. Μεγάλη υπόθεση η αποφοίτηση, όταν τα ώς τώρα παιδιά, ύστερα από δώδεκα χρόνια σχολείου –Δηµοτικό, Γυµνάσιο, Λύκειο– αφήνουν πίσω τους, για άλλα πιο σπουδαία θρανία, την τάξη τους, τα γήπεδα, τους και τους συµµαθητές - συµµαθήτριες και ανοίγουν τα φτερά τους, σε πρώτα πετάγµατα έξω από τη σπιτική τους φωλιά... Και όταν αυτό συµβαίνει σε ένα σχολείο µε την παράδοση και την ιστορία των Κολλεγίων Αθηνών - Ψυχικού, που από τα θρανία τους βγήκαν πολιτικοί, σκηνοθέτες, συγγραφείς, καλλιτέχνες, βιοµήχανοι, ονόµατα της οικονοµικής ζωής τού τόπου, η Εορτή της Αποφοίτησης, το Commencement, η απαρχή δηλαδή της νέας ζωής των αποφοίτων, αποτελεί µεγάλο γεγονός και όχι µόνο οικογενειακό!
Οι φωτογράφοι που έρχονται, για να πάρουν την αναµνηστική φωτογραφία των αποφοίτων µε το απολυτήριο στο χέρι δεν ήξεραν ποιον να πρωτοφωτογραφίσουν! Ένας ξένος ανταποκριτής δεν θα ήξερε τι να υποθέσει όταν έβλεπε στην πρώτη σειρά απέναντι στα Προπύλαια του ιστορικού Μπενακείου Διδακτηρίου στο Ψυχικό, καθισµένους, δίπλα δίπλα, τον κ. Γεώργιο Παπανδρέου, τον υπουργό Πολιτισµού κ. Μιχάλη Λιάπη, τον υπουργό Εµπορικής Ναυτιλίας κ. Γιώργο Βουλγαράκη, τον κ. Γεράσιµο Αρσένη µε την κ. Λούκα Αρσένη, τον τ. υπουργό κ. Νίκο Χριστοδουλάκη και τη Χαρά Φράγκου – Κωνσταντοπούλου και τον ευρωβουλευτή κ. Αντώνη Κ. Σαµαρά, τον τ. δήµαρχο Αθηναίων κ. Δηµήτρη Μπέη και τη νοµάρχη Αττικής... “Μα τι γίνεται εδώ; Ανασχηµατισµός; Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητος; Ένα νέο κόµµα µε πανίσχυρη σύνθεση;”. Και όµως τίποτα από αυτά δεν ήταν, όλοι τους είχαν έρθει µε την ιδιότητα του γονιού – του πατέρα, της µητέρας, αλλά και του παππού και της γιαγιάς, για να χειροκροτήσουν και να καµαρώσουν το παιδί τους, που αποφοιτούσε, µετ’ επαίνου, µετά βραβείου ή και χωρίς, αλλά όλα µε το Απολυτήριο στο χέρι, το εισιτήριό τους, που το κέρδισαν µε µελέτη και σχολικό ωράριο για δώδεκα ολόκληρα χρόνια! Επιπλέον, οι περισσότεροι από τους γονείς, οι άνδρες, γιατί έγιναν δεκτά στα Κολλέγια αρκετά αργότερα τα κορίτσια, ήταν και οι ίδιοι απόφοιτοι. Ξαναβρίσκονταν στο ίδιο campus του Κολλεγίου Αθηνών, έβλεπαν τα παιδιά τους να κατεβαίνουν τα ίδια σκαλιά, όπως και εκείνοι µε το απολυτήριο – εφόδιο για τη συνέχεια της ζωής τους. (...)
Αλλά χαρές και συγκίνηση για τον Μιχάλη και την Αµαλία που ο γιος τους Κωνσταντίνος Μ. Λιάπης, εγγονός των Ζοζεφίνας και Νίκου Μπογδάνου και της Αντιγόνης το γένος Γ. Καραµανλή πήρε το απολυτήριό του, το ίδιο και η Παυλίνα Γιώργου Βουλγαράκη, και η Αµαλία Αρσένη, που ως εγγονή του Πέλου και της Νόρας Κατσέλη είναι σπουδαία ηθοποιός και θα σπουδάσει στο Smith’s. Το µήλο απ’ τη µηλιά θα πέσει και η Μαρίνα Μήλιου-Θεοχαράκη, µε µπλε βραδινό φόρεµα, πήρε Βραβείο Καλλιτεχνικών, ζωγραφίζει υπέροχα σαν τον παππού της, τον Βασίλη Θεοχαράκη. Χαρές και για το δηµοσιογραφάκι, την Ιόλη Πρετεντέρη, κόρη του Γιάννη Πρετεντέρη και της Σάντρας Μπακογιαννοπούλου. Το απολυτήριό του πήρε ο Παναγιώτης Θ. Αγγελόπουλος, παρουσία των γονέων του. Η Αθηνά Βαλυράκη, ανιψιά του Σήφη, µε το απολυτήριο στο χέρι, µπήκε στο LSE, ο Πάρις Αθ. Καλλιτσάντσης, στο TUFFTS. Η Χλόη Ευσταθιάδη µε µοβ µπήκε στο Κέµπριτζ και Caltech και η Αθανασία-Μαρία Ν. Οικονόµου, η Τάνια µε τα γαλανοπράσινα µάτια, παιδί του Τυρνάβου και των Οινουσσών, ξεχώρισε στο Διεθνές Απολυτήριο και µπήκε στο Warwick για να σπουδάσει Οικονοµικά και Ιστορία. Έλαµπε από περηφάνια για τον εγγονό του, από την κόρη του, τον Φίλιππο - Αλέξανδρο Τσιγκρίδη ο κ. Περικλής Παναγόπουλος. Χαρά και περηφάνια για τον Νίκο Χριστοδουλάκη και τη Χαρά Φράγκου που η κόρη τους Ειρήνη Χριστοδουλάκη ήρθε πρώτη στη βαθµολογία Διεθνούς Απολυτηρίου και µπήκε στο Imperial, για να σπουδάσει Βιοχηµεία. (...) Και από το τµήµα International Baccalaureate στην Μαργαρίτα - Έλενα Γεωργίου Παπανδρέου, µετά πλείστου επαίνου, έπαινος φυσικών επιστηµών – κι ήταν εκεί ο µπαµπάς Γιώργος, η µαµά Άντα, και οι δύο γιαγιάδες να την καµαρώσουν, Καρυάτιδα, στη µακριά µπλε-ρουαγιάλ τουαλέτα της ».
Τέλος πάντων, τι φταίνε και τα παιδιά, για λίγα χρόνια µπορεί να διατηρήσουν µια σχετική αθωότητα, µετά θα γίνουν σαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη, απωθητικά δείγµατα προνοµιακής προβολής και υψηλόµισθων απολαβών. Απλώς, εκείνο που τους χαρακτηρίζει στη συντριπτική πλειονότητά τους είναι ότι δεν είναι πτωχοί. Η πτωχότης δεν είναι καλή συστατική επιστολή. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις. Ένας αδίστακτος πτωχός είναι πολύ πιο αποτελεσµατικός από έναν αδίστακτο πλούσιο ως πρώτη ύλη. Ένας δραστήριος επιχειρηµατίας µπορεί ενδεχοµένως να επενδύσει σε έναν τέτοιο, για να δηµιουργήσει ένα πραγµατικά απωθητικό πρότυπο εξουσιοµανή υπουργού, που γνωρίζει ότι οφείλει να ανταποδώσει χάρες και το κάνει µε προθυµία.
Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις ένας πτωχός είναι πρώτη ύλη για ασκήσεις βαρβαρότητας. Μπορείς να τους δεις συχνότατα στα δικαστήρια, να σέρνονται σαστισµένοι εµπρός στο αυστηρό βλέµµα τού εισαγγελέως και του προέδρου τού δικαστηρίου, να ψελλίζουν τους λόγους που δεν έχουν να πληρώσουν το ΙΚΑ, την Εφορία, το ΤΕΒΕ τους, τον τοκογλύφο τους, να απολογούνται για την ένδειά τους, ενώ αλαλάζοντες δικηγόροι στριµώχνονται στα πρωτοδικεία να εγγράψουν υποθήκες, να εκδώσουν διαταγές πληρωµής, προσωποκράτησης, κατασχέσεις και πλειστηριασµούς. Πολύ σοφά ο νοµοθέτης ενέκρινε πρόσφατα αύξηση των µισθών των δικαστικών κατά 80%. Είναι ένα δραστήριο µέτρο που αποµακρύνει όσο είναι δυνατόν τους δικαστικούς λειτουργούς από την έννοια της φτώχειας και τους επιτρέπει να καταδικάζουν αδέκαστα. Η αλήθεια είναι ότι ο σοφός νοµοθέτης µερίµνησε και για τους πτωχούς και ενέκρινε επίσης µια αύξηση 100%, µόνο που αυτή αφορά το τιµολόγιο για την εξαγορά τής ποινής. Έτσι, η χρηµατική ποινή των 5 ευρώ την ηµέρα έγιναν 10 χάριν στρογγυλοποίησης (συν τις απαραίτητες κρυφές χρεώσεις υπέρ διαφόρων φορέων), και οι αδίστακτοι πτωχοί εγκληµατίες οδηγούνται στη φυλακή επειδή δεν έχουν να πληρώσουν, διότι ως γνωστόν οι αδίστακτοι πλούσιοι εγκληµατίες όχι µόνο έχουν και δεν πληρώνουν, αλλά κάνουν και χαριτωµένες δηλώσεις στις τηλεοράσεις.
Οι πτωχοί επίσης έχουν βοηθήσει εξαιρετικά στη γρηγορότερη απονοµή τής δικαιοσύνης, και αυτό είναι µια µεγάλη κατάκτηση της παραγωγικότητας, καθώς οι δίκες τους διεκπεραιώνονται ταχύτατα. Η συνήθης έλλειψη δικηγορικής πρόζας και η προφανής αδυναµία επιτρέπουν στο δικαστήριο να καταδικάζει γρήγορα, αβασάνιστα, και χωρίς ενστάσεις. Αν είσαι πτωχός και µετανάστης, είσαι η χαρά τού εισαγγελέως, δεν υπάρχει η παραµικρή αµφιβολία περί ενοχής, από µόνα τους αυτά είναι αρκετά. Αν είσαι και πρεζόνι, κερδίζεις το µεγάλο βραβείο: πολυετής δωρεάν διαµονή σε κατάλληλο οίκηµα µε σίτιση και ενδιαφέρουσες γνωριµίες.
Αλλά η φυλακή δεν είναι τόσο άσχηµη όσο ακούγεται. Αν εξαιρέσεις ότι είσαι έγκλειστος σε έναν βρωµερό χώρο ολίγων τετραγωνικών ,που πρέπει να συγκατοικείς και να κλάνεις µαζί µε άλλους τρεις απρόθυµους συγκάτοικους και µια τούρκικη τουαλέτα ανοικτής θέας, ότι πρέπει να υπακούς και να αποδέχεσαι προθύµως εντολές, να κάνεις ουρά για να τηλεφωνήσεις, να φας και να πλυθείς, αν εξαιρέσεις τα βραδινά ουρλιαχτά απόγνωσης από βαρυποινίτες και τα ξεσπάσµατα αναίτιων καυγάδων, αν δεν βαριέσαι να πλένεις τον δίσκο σου και τα πλαστικά σου πιρούνια, να σφουγγαρίζεις το κελί σου και να πλένεις τα σώβρακά σου, αν δεν σε πειράζει το κρύο το χειµώνα ή η ζέστη το καλοκαίρι, κατά τα άλλα δεν είναι άσχηµα. Μέχρι και τους στενούς σου συγγενείς µπορείς να βλέπεις τακτικά, πίσω φυσικά από χοντρά τζάµια, µιλώντας σε ένα ακουστικό και υπό επίβλεψη.
Και φυσικά υπάρχουν και οι γάτες. Αν οι σκύλοι έχουν καταλάβει τους δρόµους και µπορείς να τους δεις παρόντες σε όλες τις διαδηλώσεις, οι γάτες έχουν επενδύσει στην τρυφερότητα των εγκλείστων.
Διαβάστε αυτό το κείµενο. Είναι ηλικίας είκοσι χρονών περίπου και δηµοσιεύθηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ της εποχής.
«Είµαι κρατούµενος στις φυλακές Κορυδαλλού, όπου στα προαύλια και σε άλλους χώρους τής φυλακής κυκλοφορούν αρκετές γάτες. Ορισµένες από αυτές εγώ και µερικοί άλλοι συγκρατούµενοί µου τις έχουµε ηµερέψει, τις φροντίζουµε ταΐζοντάς τες κ.λπ.
Είναι µια απέραντη ευχαρίστηση για µας να τις φροντίζουµε, αλλά και αισθανόµαστε απέραντη χαρά, όταν τις βλέπουµε να καταλαβαίνουν πως τις αγαπάµε και παίζουν µαζί µας.
Δυστυχώς, κάποιοι άντρες αστυνοµικοί τής εξωτερικής φρουράς τής φυλακής, που φυλάνε βάρδια στις σκοπιές του πέτρινου µανδρότοιχου, έχουν βαλθεί να εξοντώσουν αυτές τις γάτες µε τον εξής τρόπο:
Στον πέτρινο µανδρότοιχο, στη βάση του από την εσωτερική µεριά, υπάρχουν κάτι τρύπες: εκεί βρίσκουν καταφύγιο οι γάτες. Όταν οι αστυνοµικοί δουν καµιά γάτα µέσ’ στην τρύπα πάνε και της φράζουν την έξοδο µε πέτρες, έτσι ώστε να µην µπορεί να βγει και να πεθάνει αργά και βασανιστικά από ασιτία.
Επανειληµµένως µε έντονες διαµαρτυρίες µας έχουµε γλιτώσει πολλές γάτες από τον θάνατο, όταν αντιλαµβανόµαστε ότι κάποια γάτα έχει εντοιχιστεί από κάποιον αστυνοµικό.
Παρά τις διαµαρτυρίες µας, το κακό συνεχίζεται. Για τον λόγο αυτόν παρακαλώ θερµώς κάντε γνωστή την καταγγελία µου, µήπως φθάσει στ’ αυτιά κάποιου αρµόδιου, του διοικητή αυτών των ασυνείδητων αστυνοµικών, και σταµατήσει αυτός ο βασανισµός των γατών.»
Χρήστος Ρούσσος - Ισοβίτης
Είναι παράξενοι ορισµένοι άνθρωποι. Ο εγκλεισµός τους δεν τους συνέτισε. Η αναµόρφωσή τους δεν επετεύχθη. Διατηρούν καλά αισθήµατα που δεν έχουν την παραµικρή ανταλλακτική αξία, δεν τους προσφέρουν κέρδος, αναγνώριση, κύρος. Το αντίθετο. Τους κάνουν ευάλωτους στο χλευασµό. Μπορώ να φανταστώ τους ανθρωποφύλακές τους να γελούν κάθε φορά που επιτυγχάνουν πόντους στο σπορ τής εξολόθρευσης των γατιών. Θεωρητικά, οι φύλακες είναι οι καλοί, ελεύθεροι και νοµοταγείς πολίτες. Οι άλλοι είναι οι κακοί, κλέφτες, δολοφόνοι, παραβάτες. Πάντα είχα µια αδυναµία να ξεχωρίζω τους καλούς από τους κακούς. Μου έλειπαν τα σωστά κριτήρια, και όχι ότι τα βρήκα τώρα. Ένας σύντροφος είναι αναγκαστικά καλός; Ένας συντοπίτης; Ένας πατριώτης, ένας φίλαθλος της ίδιας µε µας οµάδας; Οι άλλοι είναι από φύση τους κακοί; Ο ρατσισµός σε όλες του τις εκφάνσεις φαίνεται να είναι ακριβώς η εύκολη απάντηση στο ερώτηµα. Εµείς και οι άλλοι. Και το κράτος, η δικαιοσύνη, φαίνεται ότι έχουν την εύκολη απάντηση πρόχειρη.
Δεν ξέρω τι συµβαίνει σήµερα µε τις γάτες τής φυλακής. Αλλά συνειδητοποιώ, όλο και περισσότερο, και µε τροµάζει λίγο, πως πολλοί από µας έχουµε αρχίσει να µοιάζουµε κάπως µε αυτές τις γάτες. Μπορούµε να απολαµβάνουµε την αγάπη των φίλων µας, αλλά υπάρχουν κάποιοι που µας παγιδεύουν και µας χτίζουν σε τείχη απάθειας, λιθαράκι λιθαράκι, ανοησία την ανοησία, µέρα τη µέρα. Μας φαίνεται φυσική η κυριαρχία των ηλιθίων, των υπερφίαλων και των ανάλγητων, και πανάθεµά τους είναι και πολλοί, πολλαπλασιάζονται ασυγκράτητα, ελέγχοντας µεθοδικά τις προσβάσεις και τις εξόδους, χτίζοντάς µας µέσα στη φυλακή τής αδράνειας, κλείνοντάς µας µεθοδικά έξω."
Wednesday, October 07, 2009
Tuesday, September 01, 2009
πρίγκηπας(3)
Wednesday, August 26, 2009
Το κομμάτι που λείπει - The missing piece meets the big O
"Ο μύθος της αναζήτησης και της ολοκλήρωσης.... Όλοι μας ψάχνουμε την ολοκλήρωση μέσα από την αγάπη. Το ταξίδι είναι συνάμα πραγματικό και μεταφορικό, το τέλος αναμενόμενο, αλλάμε μια συγκινητική μεταφορική διάσταση. Την ολοκλήρωση και την αγάπη θα τα βρούμε πρώτα μέσα μας"
συνδικαλιστικη δράση και σοσιαλιστικός μετασχηματισμός
"Η συνδικαλιστική δράση, τόσο στην επιχείρηση όσο και έξω απ'αυτή σ' ολόκληρο το δυνατό φάσμα πραγμάτωσής της, αποτελεί οπωσδήποτε έναν πολύτιμο μηχανισμό για τον εκδημοκρατισμό και εξανθρωπισμό των εργασιακών και παραγωγικών σχέσεων. Όμως μόνη της δεν είναι αντικειμενικά σε θέση να ανατρέψει και να υπερβεί το καθεστώς της εξάρτησης και του ετεροκαθορισμού της εργασίας. Η ιδιαίτερη σημασία και δυναμική της καθώς και του συνδικαλιστικού δικαιώματος γενικότερα έγκεινται στο ότι συμβάλλει σημαντικά στη σύνδεση της νομικής δράσης με τον κοινωνικοπολιτικό αγώνα στα πλαίσια μιας ενιαίας σοσιαλιστικής στρατηγικής. Η επισήμανση αυτή αποκαλύπτει το δρόμο που οδηγεί τον αντικειμενικοποιημένο και διασπασμένο (σε "άτομο και μέλος του κοινωνικού συνόλου") μισθωτό ως υποκείμενο του συνδικαλιστικού δικαιώματος στην επανεύρεση της χαμένης ενότητας: το δρόμο της ενεργού, συνειδητής και υπεύθυνης πολιτικοποίησης, μιας πολιτικοποίησης πάντως που δεν θα αρκείται στην ουσιαστικοποίηση και πραγμάτωση της δημοκρατικής αρχής μέσα από συνταγματικά κατοχυρωμένους θεσμούς και διαδικασίες με περιορισμένο χειραφεσιακό βεληνεκές, αλλά θα είναι ριζοσπαστική, δηλαδή προσανατολισμένη αμετακίνητα στο σοσιαλιστικό μετασχηματισμό. Γιατί "μόνο όταν ο ατομικός άνθρωπος απορροφήσει τον αφηρημένο πολίτη και γίνει ως ατομικός άνθρωπος στην εμπειρική του ζωή, στην ατομική του εργασία στις ατομικές του σχέσεις ηθικοπνευματικό όν, μόνο όταν ο άνθρωπος θα έχει γνωρίσει και θα έχει οργανώσει τις δυνάμεις του ως κοινωνικές δυνάμεις, μόνο όταν η κοινωνική δύναμη δεν θα είναι πια αποχωρισμένη από την πολιτική, μόνο τότε θα έχει πραγματωθεί η ανθρώπινη χειραφέτηση": η πλήρης συνένωση κράτους και κοινωνίας."
Συμπερασματικές παρατηρήσεις από το βιβλίο "Συνδικαλιστική δράση στην επιχείρηση και Σύνταγμα"
Δημήτρης Τραυλός Τζανετάτος
Saturday, August 15, 2009
Η ανατομία μιας δικτατορίας (1967 - 1974)
Monday, August 10, 2009
Ανοησίες...αφού το ξέρω πως μ' αγαπάς. Αν δεν μ' αγαπούσες θα είχα ήδη πεθάνει, δεν θα έσερνα τα βήματά μου στα λημέρια σου. Η αγάπη σου είναι το διαβατήριο στη Ζωή κι εσύ δεν είσαι θλιβερός γραφειοκράτης. Γι'αυτό περιμένω γνωρίζοντας καλά πως δεν κωλυσιεργείς και θα'ναι εδώ το συντομότερο δυνατό. Σε εμπιστεύομαι όχι γιατί σε σε χρειάζομαι και σε αγαπάω αλλά γιατί κέρδισες την εμπιστοσύνη μου. Μέσα μου τρέμω σαν το ψάρι, γιατί δεν έχω συνηθίσει να εμπιστεύομαι κανέναν...ούτε τον ίδιο μου τον εαυτό.
"Οι άλλοι είναι η κόλαση" θυμάσαι που το έλεγα συνέχεια; Τώρα διορθώνω τον παλιό μου εαυτό(...και τον Σαρτρ!) και λέω: οι άλλοι είναι KAI παράδεισος. Αξίζει να τους εμπιστεύεσαι υπό ορισμένες συνθήκες. Και το κάνω. Και τρέμω σαν το ψάρι και πιο πολύ ακόμα. Και Ζω.
Wednesday, August 05, 2009
αγάπη είναι..."κοράλλια που ακόμα δεν τα φτάσαμε...απάτητη γη"
Η αγάπη είναι σιωπή, ένα λουλούδι
στο χέρι του ανθρώπου που το φρόντισε,
δεν θα τ' αφήσει να μαραθεί
κι ας μην μπορεί πια να το προσφέρει,
ας μην μπορέσει ποτέ,
δεν θα τ' αφήσει κι ας μαραθεί ο ίδιος.
Δάκρυα είναι η αγάπη καυτά
σε ζέστη και σε κρύο κυλούν αδιάκοπα,
πάνω σε μάγουλα ή μέσα στην καρδιά
χαράς και λύπης κρίνα με δίχως ζυγαριά,
κι αυτός που αγαπάει ξεχνάει εύκολα
βουτάει μες στην αγάπη απ' την αρχή ξανά.
Κολύμπι κι ας μην ξέρει, τον κίνδυνο αψηφά
επιλογή δεν έχει να μείνει μακριά,
η αγάπη είναι αρρώστια βαθιά μες στην καρδιά,
αρρώστια που διψάμε να έρθει να μας βρει
γιατί μόνο μ' εκείνη είμαστε ζωντανοί.
Friday, July 24, 2009
Giorgio Gaber - Qualcuno era comunista... Κάποιος ήταν κομμουνιστής γιατί...
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν ο παππούς, ο θείος, ο μπαμπάς. ... Η μαμά όχι.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είδε τη Ρωσία ως μια υπόσχεση, την Κίνα ως ένα ποίημα, τον κομμουνισμό ως το γήινο παράδεισο.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ένιωθε μόνος.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε μια πολύ Καθολική εκπαίδευση.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ο κινηματογράφος το απαιτούσε, το θέατρο το απαιτούσε, η ζωγραφική το ζητούσε, η λογοτεχνία επίσης ... το ζητούσαν όλοι...!
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή: "η ιστορία είναι με το μέρος μας"
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή του το είχαν πει.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν του τα είχανε πει όλα.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή πρώτα...πρώτα...πρώτα ήταν φασίστας.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε καταλάβει ότι η Ρωσία πήγαινε σιγά, αλλά θα έφτανε μακριά.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ο Berlinguer ήταν ένας καλός άνθρωπος.Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ο Andreotti δεν ήταν ένας καλός άνθρωπος.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν πλούσιος αλλά αγαπούσε το λαό.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή έπινε κρασί και τον συγκινούσαν οι λαϊκές γιορτές.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν τόσο άθεος που χρειαζόταν έναν άλλο Θεό.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν τόσο γοητευμένος από τους εργάτες που ήθελε να είναι ένας από αυτούς.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν άντεχε πια να είναι εργάτης.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήθελε αύξηση μισθού.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή η επανάσταση δεν έγινε σήμερα, ίσως ούτε αύριο, αλλά θα γίνει σίγουρα μεθαύριο.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή η αστική τάξη, το προλεταριάτο, η ταξική πάλη...
Κάποιος ήταν κομμουνιστής για να θυμώσει τον πατέρα του.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή έβλεπε μόνο RAI TRE.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής λόγω μόδας, κάποιος λόγω αρχών και κάποιος από απογοήτευση.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήθελε να κρατικοποιήσει τα πάντα.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν είχε αίσθηση τι εστί δημόσιοι υπάλληλοι, παρακρατικοί και CIA.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε ανταλλάξει το διαλεκτικό υλισμό με το κατά Λένιν Ευαγγέλιο.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν πεπεισμένος ότι έχει πίσω του την εργατική τάξη.Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν πιο κομμουνιστής απ' τους άλλους.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή υπήρχε το μεγάλο κομμουνιστικό κόμμα.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής πρόλο που υπήρχε το Μεγάλο Κομμουνιστικό Κόμμα.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν υπήρχε τίποτα καλύτερο.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχαμε το χειρότερο σοσιαλιστικό κόμμα της Ευρώπης.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή χειρότερο κράτος από το δικό μας, είναι μόνο η Ουγκάντα.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν άντεχε πια σαράντα χρόνια κυβερνήσεις Χριστιανοδημοκρατών ανίκανων και μαφιόζων.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ήταν στην Piazza Fontana, στην Brescia, στο σταθμό της Bologna, l’Italicus, Ustica κλπ, κλπ, κλπ. ...
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή οποιοσδήποτε πήγαινε κόντρα, ήταν κομμουνιστής.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή δεν άντεχε πια εκείνο το βρώμικο πράγμα που επιμέναμε να αποκαλούμε δημοκρατία.
Κάποιος πίστευε ότι είναι κομμουνιστής, και ίσως να ήταν κάτι άλλο.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή ονειρευόταν μια άλλη ελευθερία από την αμερικάνικη.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή πίστευε ότι μπορεί να είναι ζωντανός και ευτυχισμένος μόνο εάν ήταν και οι άλλοι.
Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή είχε ανάγκη από μια ώθηση προς κάτι νέο, επειδή ένιωθε την ανάγκη για μια διαφορετική ηθική. Επειδή ήταν ίσως μόνο μια δύναμη, ένα πέταγμα, ένα όνειρο, ήταν μόνο μια παρόρμηση, μια επιθυμία να αλλάξει τα πράγματα, να αλλάξει τη ζωή.
Ναι, κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή με την ατέλειωτη αυτή ώθηση, ο καθένας ήταν κάτι παραπάνω από τον εαυτό του. Ήταν σαν ... δύο άτομα σε ένα. Από τη μία πλευρά, η προσωπική καθημερινή κόπωση και από την άλλη η αίσθηση του να ανήκεις σε μια φυλή που θέλει να απογειωθεί για ν' αλλάξει πραγματικά τη ζωή!
Όχι. Καθόλου θλίψη. Ίσως ακόμα και τότε πολλοί να είχαν ανοίξει τα φτερά χωρίς να είναι ικανοί να πετάξουν ... Σαν υποθετικοί γλάροι.
Και τώρα; Ακόμη και τώρα που νιώθω σαν δύο. Από τη μία πλευρά ο άνθρωπος δουλοπρεπής προβάλλεται μέσα απ'την αθλιότητα της καθημερινής του επιβίωσης και από την άλλη ο γλάρος που δεν έχει καν την πρόθεση να πετάξει πια, γιατί το όνειρο έχει πλέον σακατευτεί.
Δύο δυστυχίες σε ένα σώμα μόνο."
υγ: αντιγράφοντας το blog "απώλεια μιας ευτυχισμένης απόλυσης" αφού δεν μπόρεσα να αντισταθώ στην αναδημοσίευση ενός τέτοιου κειμένου, στο οποίο μάλιστα βάζω σκόπιμα από κάτω την ετικέτα "ποίηση"...!
Monday, July 20, 2009
Συνέντευξη του ποιητή Νάνου Βαλαωρίτη στον Μιχάλη Σιάχο
Σας έχω ταράξει στις αναδημοσιεύσεις, το ξέρω, αλλά η συγκέντρωση αγαπημένων πραγμάτων(κάποιων απ' αυτά) σε έναν χώρο είναι ένα από τα κίνητρα της δημιουργίας του παρόντος ιστολογίου!
"Ένας από τους πιο σημαντικούς ανθρώπους των ελληνικών γραμμάτων, ο ποιητής και συγγραφέας Νάνος Βαλαωρίτης, ο λόγιος με τη διεθνή αναγνώριση, μιλά για όλους και για όλα σε μια συνέντευξη ποταμό στην «Αριστερά!». Αναφέρεται στη σχέση του με την οικολογία, και στην εμπλοκή του με τους Οικολόγους Πράσινους, στων οποίων το ψηφοδέλτιο Επικρατείας ήταν επικεφαλής το 2007 – αφήνοντας σαφείς αιχμές για μεθοδεύσεις που μόνο την ιδέα της οικολογίας δεν υπηρετούν.
Επίσης, αναφέρεται στις κακοδαιμονίες και τα ελλείμματα του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού, αλλά και στην απουσία της Αριστεράς από τις προσπάθειες αλλαγής των δεδομένων και αναβάθμισης του πολιτισμού, κόντρα στο κυρίαρχο και την παρακμή."
-Πώς βρεθήκατε επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας των Οικολόγων Πράσινων στις εθνικές εκλογές του 2007;
Να πω αρχικά ότι η οικολογία είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό θέμα και το έχω παρακολουθήσει από την αρχή, πριν ακόμα πάω στην Αμερική. Με τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 εξοργίστηκα, και φίλοι καλλιτέχνες με έπεισαν να βάλω το όνομά μου στο ψηφοδέλτιο. Τώρα, μετανιώνω γι’ αυτό ή όχι; Δεν νομίζω ότι μετανιώνω απολύτως. Νομίζω ότι εκείνη τη στιγμή χρειαζόταν να γίνει ένα ξύπνημα. Το ελληνικό κοινό είχε εξοργιστεί – δεν ήμουν μόνο εγώ. Η οικολογική κίνηση είχε περάσει πολλά στο παρελθόν και είχε κατά κάποιο τρόπο γελοιοποιηθεί. Μια νέα κίνηση, όπως οι οικολόγοι πράσινοι, δεν θα είχε ψηφιστεί αν δεν υπήρχε το όνομά μου, που έπαιξε κάποιο ρόλο.Δίπλα σε μένα υπήρχαν και άλλοι αρκετά γνωστοί καλλιτέχνες, οι οποίοι είχαν προθυμοποιηθεί, έστω κι αν δεν ήταν ειδικευμένοι στο θέμα, ώστε οι ψηφοφόροι να δουν ότι πρόκειται για μια σοβαρή υπόθεση σε σχέση με τις προηγούμενες. Μέχρι το σημείο αυτό ήταν όλα καλά. Βγήκε ένα ποσοστό 1,05% το οποίο σημαίνει περίπου 75.000 ψήφους, από ’κεί που θα έπαιρναν 3.000. Από τη στιγμή που σημειώθηκε αυτή η πρώτη επιτυχία, άρχισαν να αναφαίνονται οι επαγγελματίες, που προσπάθησαν να πάρουν τα πράγματα στα χέρια τους. Και αυτοί οι επαγγελματίες ήταν άνθρωποι οι οποίοι από χρόνια τώρα κινούνται γύρω από τους Μη Κυβερνητικούς Οργανισμούς. Δηλαδή, είναι μέσα κι έξω στα υπουργεία. Μετεκλογικά, λοιπόν, ήρθε ο Τρεμόπουλος από τη Θεσσαλονίκη, και ζήτησε να αναλάβει όλη την Κίνηση. Στην αρχή είναι αλήθεια ότι δεν με ήθελαν ούτε οι εδώ, ο Χρυσόγελος και κάποιοι άλλοι. Είχαν σκοπό να βάλουν μία ακτιβίστρια από τις Βρυξέλλες, η οποία, όμως, δεν είχε… όνομα και στην οποία δόθηκε η δεύτερη θέση, την οποία και αρνήθηκε. Από εκεί και μετά συνάντησα μόνο αδιαφορία και εχθρότητα. Παρ’ όλα αυτά, έκανα κι άλλες κινήσεις: έδωσα πολλές συνεντεύξεις, ενώ διέθεσα κάποια από τα εικαστικά έργα που κάνω σε δημοπρασία, και έτσι βοήθησα και οικονομικά την Κίνηση. Στην αρχή, λοιπόν, τα πράγματα πήγαιναν καλά, ώσπου έμαθα ότι ο Τρεμόπουλος είπε να το βουλώσω και να μην μιλάω δημόσια εγώ, παρά μόνο αυτός. Και όπως είδα κατόπιν, ήθελε να με ελέγξει τι θα πω για τον πολιτισμό, εάν είμαι κατατοπισμένος για τη θέση των Οικολόγων Πράσινων κ.λπ. Προσπαθούσε να πει ότι αν δεν ήταν η ακτιβίστρια από τις Βρυξέλλες, η επιλογή θα ήταν ανάμεσα σε μένα και σε μια ανόητη παρουσιάστρια των καναλιών. Προσπάθησε, δηλαδή, να με γελοιοποιήσει. Αυτό ήταν καταρχάς το ευχαριστώ. Μετά, βέβαια, ήξερα ότι κινείται για να μπουρδουκλώσει όλο το σύστημα με δικούς του τρόπους και να βγάλουν τελικά αυτόν, πράγμα που έγινε με πολλά τηλεφωνήματα, υποσχέσεις κ.λπ. Αλλά το πρόβλημα εδώ δεν είναι μόνο τα προσωπικά, αυτά θα γίνονταν σε οποιοδήποτε κόμμα. Το ζήτημα είναι αν τελικά ένα τέτοιο κόμμα θα ωφελούσε την υπόθεση. Αν οι Οικολόγοι Πράσινοι θα γίνονταν σε περίπτωση που έπαιρναν περισσότερες ψήφους ένα παίγνιο των μεγάλων κομμάτων, όπως έγινε και παλιότερα και διαλύθηκαν, όταν η βουλευτίνα προσχώρησε αμέσως σε ένα μεγάλο κόμμα…
-Το είπαν ήδη…
Το είπε επισήμως ότι θα συνεργαστεί με οποιοδήποτε κόμμα είναι στην εξουσία.
-Πώς εξηγείτε εσείς τα αποτελέσματα που δίνουν οι δημοσκοπήσεις για τους Οικολόγους Πράσινους;
Νομίζω ότι ξύπνησε κάποιος κόσμος και αυτό είναι που θέλω να γίνει. Θέλω να επικρατήσει γενικά μια οικολογική συνείδηση στην ελληνική κοινωνία, ώστε να μην πέφτουμε σε μύθους και παρανοήσεις γύρω από την ύπαρξη και τις ενέργειες των Ελλήνων οικολόγων. Υπήρχαν διάφοροι που έκαναν κάποια… δουλειά κάποτε, όπως να θέλουν να ξαναφέρουν λύκους, φίδια και διάφορα άλλα τέτοια ανόητα. Θέλω να υπάρχει μια συνείδηση, που να λέει ότι πραγματικά τώρα προέχει η σωτηρία του πλανήτη. Αυτό πρέπει οπωσδήποτε να γίνει, αλλά δεν βλέπω τη σκοπιμότητα δημιουργίας ενός κόμματος υποχείριου άλλων κομμάτων. Αυτό έγινε και στη Γερμανία, όπως ξέρουμε, όπου οι Πράσινοι με τους Σοσιαλδημοκράτες συμψήφισαν τους βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία και έκαναν φοβερά πράγματα.
-Ένα κόμμα, ή ακόμα και μια μικρή συλλογικότητα που αναφέρεται στο περιβάλλον, πόσο οικολογικό είναι εάν δεν βάζει συνολικά το ζήτημα του μοντέλου ανάπτυξης; Για παράδειγμα, τα καμμένα στην Ηλεία θα γίνουν εμπόρευμα για τουριστική ανάπτυξη…
Βεβαίως, δεν γίνεται διαφορετικά. Αυτά είναι αξεχώριστα. Γι’ αυτό άλλωστε αρχίζουν και τα μεγάλα κόμματα να το συνειδητοποιούν. Και αυτό έγινε διότι υπήρξε αυτή η συγκυρία, αλλιώς δεν θα το είχαν σκεφτεί καν. Εδώ οι δημοσιογράφοι πριν από λίγο δεν μιλούσαν για τους Οικολόγους Πράσινους. Τώρα είναι σε όλες τις εφημερίδες, σε όλα τα κανάλια. Δηλαδή, έχει γίνει αυτό που έπρεπε, μόνο που δεν έγινε με το σωστό τρόπο και αυτό είναι το δυστύχημα. Υπάρχει πάντα ο ανθρώπινος παράγοντας, τον οποίο δεν μπορούμε να προβλέψουμε, ποιος θα είναι και κατά πού θα πάει. Εγώ πιστεύω ότι όλα τα κόμματα πρέπει να ασχοληθούν σοβαρά με αυτή την υπόθεση, η οποία δεν μπορεί να αφεθεί σε μία ομάδα ανθρώπων, που κατά τη γνώμη μου δεν είναι κατάλληλοι – αν και μέσα στην ομάδα των 500-600 βρίσκονται και κάποιοι κατάλληλοι…
-Όπως σημειώσαμε και πιο πάνω, ήδη έχουν πει ότι θα συνεργαστούν με όποιο από τα μεγάλα κόμματα χρειαστεί…
Υπό όρους…
-Υπό όρους, αλλά κανένα από τα δύο μεγάλα κόμματα δεν αμφισβητεί το μοντέλο ανάπτυξης. Δηλαδή, οι πυρκαγιές στην Ηλεία ήταν αποτέλεσμα συγκεκριμένης πολιτικής…
Βέβαια, γιατί έπρεπε να ανοίξει κάποιος δρόμος εκεί…
-Άρα, λες ότι θα συνεργαστείς με αυτόν που ήδη έχει παράξει αποτέλεσμα επειδή θεωρείς ότι τώρα αλλάζει προσανατολισμό; Ή επειδή και εσύ ονειρεύεσαι νομή εξουσίας;
Είναι πολύ σωστό αυτό. Είναι πολύ δύσκολο να πείσει κανείς τους κομματικούς σχηματισμούς να αλλάξουν πλεύση γενικά. Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται πιο έτοιμο να το κάνει. Η ΝΔ είναι στα πράγματα και βλέπουμε την πολιτική της. Στην Ελλάδα το να μην κάνεις τίποτα είναι η αρχή του να εξασφαλίσεις τον εαυτούλη σου. Και γι’ αυτό όλη η ελληνική γραφειοκρατία είναι βασισμένη στο να μην κάνει κάτι.
-Οικολογία χωρίς συγκρούσεις γίνεται;
Απολύτως όχι. Αλλά θέλω να πω ότι το θέμα δεν είναι μόνο η επιφάνεια, το σύμπτωμα, όπως για παράδειγμα η ρύπανση ή η κακή διαχείριση των βιομηχανικών απορριμμάτων. Το κακό αρχίζει από τον ίδιο τον άνθρωπο. Δηλαδή, από άγνοια και πείσμα. Η άγνοια είναι ένα από τα χειρότερα πράγματα και έχει επισημανθεί από τον Πλάτωνα, ο οποίος θεωρεί ότι δεν υπάρχει κακό, αλλά ότι το κακό είναι η άγνοια. Αυτή είναι η πλατωνική θεωρία. Είναι σωστό ότι η άγνοια παίζει τεράστιο ρόλο, και δίπλα στην άγνοια φυσικά έρχονται όλα τα υπόλοιπα: Η πλεονεξία, το αλληλοσκότωμα – όχι πλέον με μαχαίρια και πιστόλια αλλά με οικονομικούς τρόπους. Θυμάμαι ότι ένας Άγγλος επιστήμονας, ο James Lovelock, είχε γράψει ένα βιβλίο που είχε ονομάσει Γαία και είχε παρουσιάσει τον πλανήτη ως ένα ζωντανό οργανισμό. Εκείνη την εποχή γελοιοποιήθηκε από τους άλλους επιστήμονες. Τώρα, μετά από 30 χρόνια, έχει επαληθευθεί. Έλεγε ακριβώς ότι η Γη αντιδρά σαν ένας ζωντανός οργανισμός. Εκεί βλέπει κανείς το εμπόδιο, που έχει να κάνει με το ότι οι άνθρωποι δεν θέλουν να δουν αυτό που κάποιος τους δείχνει. Κάποιος σου δείχνει και σου λέει το σωστό κι εσύ κάνεις τον τυφλό και τον κουφό. Αυτό δεν είναι άγνοια, αλλά ηθελημένη αντίδραση. Άρα, μια οικολογική πολιτική δεν έχει ως προϋπόθεση το να μάθουμε τα παιδιά μας να μην είναι έτσι; Δηλαδή να ασχοληθούμε με την παιδεία, να βοηθήσουμε τα παιδιά να αναπτύξουν συνειδήσεις και όχι να παπαγαλίζουν τα μαθήματά τους, αλλά να μαθαίνουν να σκέπτονται; Αυτό είναι το πρώτιστο. Στόχος είναι αύριο να έχουμε πολίτες οι οποίοι θα ξεκινούν από αυτό στο οποίο εμείς φτάσαμε με πολύ κόπο και πολλές αμφιβολίες. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να μπορούν να σκεφτούν με τρόπο ανθρώπινο. Πολλοί λένε ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε καταργήσει τον άνθρωπο και τον ανθρωπισμό. Πραγματικά, ο ανθρωπισμός της Αναγέννησης ήταν λιγάκι άγριος και κατέστρεψε ένα σωρό λαούς που θεωρούσε κατώτερους. Ο ευρωπαϊκός ανθρωπισμός ήταν η υπεροχή του Ευρωπαίου απέναντι στους αγρίους. Πρέπει να ισχύσει ένας άλλος ανθρωπισμός, ο οποίος θα βλέπει τα πράγματα με έναν τρόπο πολύ πιο ισότιμο. Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να ζήσουν και να έχουν ένα επίπεδο και μια ποιότητα ζωής. Αυτός είναι ο καινούριος ανθρωπισμός. Να μην βλέπουμε τους μετανάστες σαν εγκληματίες, να προσπαθήσουμε να τους συνεταιριστούμε και να τους βοηθήσουμε για να μας βοηθήσουν.
-Στον Ελαιώνα δόθηκε μια μάχη από την οποία οι Οικολόγοι Πράσινοι έλειπαν, όπως έλειπαν και στο Ελληνικό – και υπάρχουν πολλά ακόμα παραδείγματα. Αυτά τα επιμέρους βήματα δεν είναι σημαντικά;
Βεβαίως και είναι, όπως και όλες οι τέτοιου είδους πρωτοβουλίες. Αλλά αυτά δεν αφορούν δυστυχώς το σύνολο. Αφορούν κάποιο τοπικό θέμα το οποίο πρέπει σίγουρα να αντιμετωπιστεί. Το σύνολο, όμως, πρέπει να αρχίσει να σκέφτεται διαφορετικά. Εκεί έχουμε πολλά εμπόδια, το οποία προέρχονται από τον άνθρωπο και από τον τρόπο που σκεφτόμαστε και ενεργούμε. Εγώ είμαι υπέρ μιας οικολογίας του ανθρώπου, η οποία θα περιέχει το πράσινο, ή το κόκκινο, ή το κίτρινο, ή το μπλε, αλλά η οποία θα είναι πιο ολοκληρωτική, δηλαδή, θα ασχοληθεί με την πηγή του κακού. Και ο μόνος τρόπος για να αλλάξουμε την αιτία είναι να ανέβει το επίπεδο της παιδείας και το πολιτιστικό επίπεδο. Αν το δούμε ιστορικά, πότε άρχισαν να καταρρέουν οι δημοκρατίες; Όταν έγιναν αυτοκρατορίες. Μήπως και τώρα βλέπουμε το ίδιο; Για παράδειγμα, από τη στιγμή που καταργήθηκε η ανεξαρτησία των πόλεων, καταργήθηκε και το πνεύμα και οι πόλεις δεν έβγαλαν άλλον Αισχύλο, άλλον Όμηρο κ.λπ. Χάνεται εκείνη την περίοδο όλη η αξιοπρέπεια που αισθάνονταν οι πολίτες των μικρών πόλεων. Σήμερα η ΕΕ μας έχει οργανώσει σε ένα σύνολο, αλλά, με το να έχει την πρωτοβουλία για τα οικονομικά μας ζητήματα, μας έχει αφαιρέσει την πρωτοβουλία να κάνουμε εμείς ορισμένα πράγματα. Μήπως μας έχει αφαιρέσει και την πρωτοβουλία να σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας, όπως έγινε παλιότερα;
-Μετά από όλη αυτή τη συζήτηση, και με δεδομένο ότι την Κυριακή έχουμε ευρωεκλογές: αν ρωτούσα το Νάνο Βαλαωρίτη αν στηρίζει σε αυτές τις εκλογές τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έχει δώσει μάχες για το περιβάλλον και έχει ένα ξεχωριστό ψηφοδέλτιο, στο οποίο συμμετέχουν από την Ελένη Σωτηρίου, που γνωρίσατε πριν λίγες μέρες, μέχρι επισφαλώς εργαζόμενοι και η Καντίτζα Σάνκο, η μετανάστρια δεύτερης γενιάς που για το ελληνικό κράτος δεν υπάρχει… τι θα απαντούσε;
Γνώρισα την Ελένη Σωτηρίου, η οποία είναι συμπαθής, άξια και ειλικρινής. Και θα ήθελα να είχα γνωρίσει και όλους τους υπόλοιπους του ψηφοδελτίου, για να τους ζητήσω να μην είναι απόλυτα υποτελείς στα κομματικά τους καθήκοντα, αλλά ο καθένας από αυτούς να αντιπροσωπεύει στην Ευρώπη όχι μόνο τη χώρα μας αλλά και τον εαυτό του, δηλαδή, να είναι –όπως είπα πιο πάνω– ανεξάρτητος και με το επίπεδό του να παίξει ρόλο…
-Με δεδομένους, λοιπόν, τους αγώνες που έχει δώσει για το περιβάλλον, το οποίο βρίσκεται στις βασικές του προτεραιότητες, ο ΣΥΡΙΖΑ σας πείθει να τον στηρίξετε;
Βεβαίως με πείθει – όπως θα στήριζα και άλλους, αν με έπειθαν ότι δίνουν πραγματικά μια μάχη…
Εφημερίδα “Αριστερά” 5/6/2009Thursday, July 09, 2009
διαδικασία απόκτησης ιθαγένειας
"Η πάλαι ποτέ φτωχομάνα που έδιωχνε τα παιδιά της βρέθηκε εντελώς απροετοίμαστη γι' αυτό το κοινωνικό φαινόμενο που θα άλλαζε ριζικά την κοινωνική μας πραγματικότητα
«Γκετοποιούνται άνθρωποι που προσπαθούν σκληρά να αφομοιωθούν»
Της ΑΛΚΕΤΑ ΠΑΣΚΟ* (δικηγόρου Αθηνών)
Το έτος 1990 η Ελλάδα δέχτηκε ένα μεγάλο κύμα μεταναστών από γειτονικές χώρες και χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Η πάλαι ποτέ φτωχομάνα που έδιωχνε τα παιδιά της βρέθηκε εντελώς απροετοίμαστη γι' αυτό το κοινωνικό φαινόμενο που θα άλλαζε ριζικά την κοινωνική μας πραγματικότητα. Αντανακλώντας αυτή την αμηχανία οι εκάστοτε κυβερνήσεις κινήθηκαν νομοθετικά αμφιταλαντευόμενες ανάμεσα σε ξενοφοβία και φιλανθρωπία.
Σήμερα, μετά από 15 χρόνια, έχοντας πια εξοικειωθεί με την ιδέα ότι «αυτοί οι ξένοι» είναι κομμάτι της κοινωνίας μας, ζουν και εργάζονται, δημιουργούν οικογένειες και γεννούν παιδιά στην Ελλάδα, το όραμά τους για το μέλλον συνδέεται άρρηκτα με τη χώρα μας και η επιθυμία τους να μείνουν είναι έκδηλη, ερχόμαστε αντιμέτωποι με το ζήτημα «ιθαγένεια». Εως το 1990 η ελληνική νομοθεσία αντιμετώπιζε τις ελάχιστες περιπτώσεις αιτήσεων για πολιτογράφηση με τον κώδικα ελληνικής ιθαγένειας του έτους 1955, οι διατάξεις του οποίου ήταν πλέον ανεπίκαιρες και δεν ανταποκρίνονταν στη νέα ελληνική πραγματικότητα. Εως τότε η συνήθης πρακτική της διοίκησης ήταν άρνηση των αιτήσεων στην πλειονότητά τους ή υπέρμετρη καθυστέρηση απάντησης σ' αυτές, καθώς πολλές φορές περίμενε κανείς ολόκληρη δεκαετία.
Το έτος 2001 με την ψήφιση του νόμου 2910/2001 αρκετοί αλλοδαποί μετανάστες υπέβαλαν αίτηση πολιτογράφησης στους αρμόδιους κατά τόπους δήμους με απογοητευτικά αποτελέσματα. Ο νέος κώδικας (ν. 3284/10/11/2004) μετά από μια σειρά τροποποιητικών νόμων βάδισε στο ίδιο πνεύμα με τους προηγούμενους νόμους. Με έντονο το φοβικό σύνδρομο περί μη αλλοίωσης της εθνικής ομοιογένειας, δημιουργίας θρησκευτικών ή εθνικών μειονοτήτων, οι προϋποθέσεις του νόμου καθώς και όλη η διαδικασία καταφέρνει να καθιστά αδύνατη την κτήση της ελληνικής ιθαγένειας.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, βασική προϋπόθεση είναι η δεκαετής νόμιμη παραμονή του αλλοδαπού την τελευταία δωδεκαετία. Σ' αυτή τη μακρότατη αναμονή ο νόμιμος αλλοδαπός ζει υπό το καθεστώς της ανασφάλειας που προκαλούν διάφοροι νομιμοποιητικοί νόμοι οι οποίοι πολλές φορές, με τις αντικρουόμενες διατάξεις, μπορούν να καθιστούν έναν νόμιμο μετανάστη παράνομο.
Ο νόμος καθορίζει καταβολή παραβόλου ύψους 1.500 ευρώ (το υψηλότερο σε όλη την Ευρώπη) μη αποδοτέο σε περίπτωση αρνητικής απάντησης της διοίκησης (μία τετραμελής οικογένεια πρέπει να διαθέσει 6.000 ευρώ). Ο νόμος επιμένει στη μη αυτόματη κτήση της ελληνικής ιθαγένειας από παιδιά που γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Για πόσα χρόνια ακόμα θα προσφέρεται προς τηλεοπτική κατανάλωση ενόψει εθνικών εορτών ο σημαιοφόρος αλλοδαπός μαθητής που πυροδοτεί το εθνικό αίσθημα επειδή αισθάνεται Ελληνας, έχει ελληνική παιδεία και σε πολλές περιπτώσεις η μόνη πατρίδα που γνώρισε είναι η Ελλάδα; Ολη η διαδικασία είναι ένας αγώνας δρόμου μετ' εμποδίων. Και αν καταφέρει κανείς να συμπληρώσει τις προϋποθέσεις που χρειάζονται, έρχεται αντιμέτωπος με τη διοίκηση.
Ο νόμος καθορίζει απόλυτη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης στην εξέταση του αιτήματος καθώς και μη αιτιολόγηση της άρνησης αυτού. Πρακτικά αυτό σημαίνει απόλυτη αυθαιρεσία και έλλειψη δικαιοδοτικού ελέγχου. Δεν καθορίζονται εύλογα χρονικά όρια διεκπεραίωσης του φακέλου, με αποτέλεσμα η αίτηση να εγκλωβίζεται για χρόνια στα γρανάζια της γραφειοκρατίας. Η συνεχής αυτή άρνηση με την οποία νομίζουμε ότι ξορκίζουμε τους φόβους μας το μόνο που καταφέρνει είναι γκετοποίηση των ανθρώπων που προσπαθούν σκληρά να ενταχθούν, να αφομοιωθούν σε μια κοινωνία που θέλει να αυτοαποκαλείται πολυπολιτισμική."
Sunday, July 05, 2009
Ο αιώνιος διάλογος (2)
“-Όταν λείπεις σε σαφάρι είσαι ποτέ με άλλη;
-Θα ήμουν μαζί σου αν ήθελα κάποια.
-Νιώθεις μοναξιά;
-Μερικές φορές.
-Αναρωτιέσαι αν εγώ νιώθω μοναξιά;
-Όχι.
-Με σκέφτεσαι καθόλου;
-Συχνά.
-Όχι αρκετά ώστε να επιστρέψεις.
-Πάντα επιστρέφω. Τι συμβαίνει;
-Τίποτα. (Σιωπή) Ο Μπρορ ζήτησε διαζύγιο, θέλει να παντρευτεί. Ίσως το κάνουμε κι εμείς κάποτε.
-Ίσως χωρίσουμε; (Γέλια) Τι θ' άλλαζε ο γάμος;
-Θα είχα κάποιον δικό μου.
-Δεν θα τον είχες.
-Τι έχει ο γάμος;
-Είδες κάποιους που θαυμάζεις;
-Πολλούς. Τους Μπέλφηλντ.
-Την έστειλε σπίτι λόγω των βροχών το '10. Της είπε ότι τέλειωσαν το '13.
-Δεν είναι αστείο. Ακόμα και ζώα ζευγαρώνουν ισόβια. Μπορώ κι εγώ να χρησιμοποιώ τα ζώα για επιχείρημα.
-Εγώ θα ζευγάρωνα αιώνια. Ζω μέρα τη μέρα.
-Απλώς θέλω να μου κάνουν πρόταση γάμου μια φορά. Υπόσχεσαι να μου κάνεις αν υποσχεθώ να πω όχι;
-Να σ' εμπιστευθώ;
-Όταν φεύγεις δεν πηγαίνεις πάντα σε σαφάρι.
-Όχι.
-Απλώς θες να 'σαι μακριά.
-Δεν το κάνω για να σε πληγώσω.
-Με πληγώνεις.
-Διάλεξα να είμαι μαζί σου. Δεν θέλω να μου υπαγορεύσουν άλλοι πως θα ζήσω. Μην μου το ζητάς αυτό. Δεν θέλω να ανακαλύψω κάποτε πως δεν έζησα όπως ήθελα. Πληρώνω τη μοναξιά μου κι ας πεθάνω μόνος.
-Θες να πληρώνω κι εγώ.
-Εσύ μπορείς να διαλέξεις. Εμένα δε θες να μ' αφήσεις. Δε θα με δέσει πιο πολύ. Δε θα με κάνει να σ' αγαπήσω πιο πολύ ένα χαρτί.
(...)
-Ίσως πάω στο Σαμπούρου μεθαύριο.
-Μόλις γύρισες.
-Η Φελίσιτι ζήτησε να 'ρθει. Παραλίγο να πω όχι γιατί νόμιζα ότι θα σε πειράξει.
-Θα με πειράξει. Τη θέλεις μαζί σου;
-Θέλω τα ασήμαντα πράγματα να παραμένουν ασήμαντα.
-Αρνήσου για χάρη μου.
-Μετά τι θα ζητήσεις;
-Γιατί η δική σου ελευθερία είναι πιο σημαντική;
-Δεν είναι. Δε σε δεσμεύει σε τίποτα.
-Δεν μου επιτρέπεις να βασίζομαι σε σένα. Είμαι ελεύθερη να φύγω. Μα σε χρειάζομαι.
-Αν πεθάνω, θα πεθάνεις; Δε με χρειάζεσαι.
-Στον κόσμο που θα 'φτιαχνες δεν θα υπήρχε αγάπη.
-Η καλύτερη αγάπη δε θέλει απόδειξη.
-Θα ζούσες στο φεγγάρι τότε.
-Μόνο ένας σωστός τρόπος υπάρχει για όλα αυτά; Νομίζεις ότι μπορώ να αγαπήσω τη Φελίσια;
-Όχι.
-Μπορώ να μπλέξω μαζί της;
- (Σιωπή) όχι
-Άδικα συζητάμε.
-Τότε μην την πάρεις. Έμαθα κάτι που εσύ δεν έμαθες. Μερικά πράγματα αξίζει να τα έχεις. Αλλά έχουν αντίτιμο. Θέλω να είμαι ένα από αυτά. Δεν θα το επιτρέψω Ντενίς.
-Δεν ξέρεις πόσο με επηρεάζουν οι λέξεις.
-Πίστευα ότι τίποτα δε θέλεις πραγματικά. Αλλά τα θέλεις όλα.
-Θα πάω στο Σαμπούρου και μπορεί να 'ρθει.
-Τότε θα μένεις αλλού.
-Εντάξει.
(...)
-Μάζεψα τα πράγματά σου. Να τα στείλω στη λέσχη;
-Ναι (...)
Μου το χάλασες...
-Τι σου χάλασα;
-Το να ζω μόνος.”
Από την ταινία
Και το ομότιτλο ποiημα του Τάσου Λειβαδίτη(Ο αιώνιος διάλογος) :
"Κι ο άντρας είπε: πεινώ.Κι η γυναίκα του έβαλε ψωμί στο τραπέζι.
Κι ο άντρας απόφαγε.
Κι η γυναίκα τον κοίταζε πάντα.
Κι η γυναίκα είπε: είσαι δυνατός, μα δεν σε τρομάζω.
Κι ο άντρας είπε: είσαι όμορφη και όμως φοβάμαι.
Κι ο άντρας έδειξε το κρεβάτι τους.
Κι η γυναίκα ανέβηκε, σαν έτοιμη για θυσία.
Κι ο άντρας είπε: διψώ. Κι εκείνη σήκωσε σαν πηγή τον μαστό της.
Κι ο άντρας την άγγιξε. Κι η γυναίκα επληρώθη.
Κι η γυναίκα ακούμπησε ταπεινά το κεφάλι της στα πλευρά του.
Και κείνος κοίταζε πέρα, πολύ μακριά.
Κι ο άντρας είπε: θα ΄θελα να ΄μαι θεός.
Κι η γυναίκα είπε: θα γεννήσω σε λίγο.
Κι η γυναίκα αποκοιμήθηκε.
Κι ο άντρας αποκοιμήθηκε.
Και μια μέρα καινούργια ξημέρωσε."
Sunday, June 28, 2009
Thursday, June 04, 2009
Thursday, May 28, 2009
Saturday, May 23, 2009
Ένα παραμυθάκι για χειμώνα και καλοκαίρι-Κυριτσόπουλος Αλέξης






















"Ο Αλέξης Κυριτσόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα αλλά γνώρισε τη ζωγραφική στο Παρίσι. Η ζωγραφική του φιλοξενείται σε γκαλερί, σε βιβλία, δίσκους βινυλίου, CD και αφίσες. Έχει ζωγραφίσει μουσικά θεάματα και έχει δημιουργήσει "κινούμενη ζωγραφική", ή αλλιώς κινούμενα σχέδια. Μερικές φορές γράφει και ζωγραφίζει δικά του βιβλία. Άλλες πάλι ζωγραφίζει βιβλία που έχουν γράψει άλλοι. Εκτός λοιπόν από τις ατομικές του εκθέσεις (Γκαλερί Σκουφά, Ζουμπουλάκη, Άστρα, Άνεμος) και από κάποιες ομαδικές στις οποίες συμμετέχει, η ζωγραφική του βρίσκεται στα βιβλία του: - Παραμύθι με τα χρώματα - Ένα παραμυθάκι για χειμώνα και καλοκαίρι - Άσπρο άλογο (εκδ. Κέρδος) - Έλα, μάτια μου, στολίσου (εκδ. Άγρα). Συνεργάζεται με τον Στέλιο Ράμφο για τα βιβλία του και με τον Διονύση Σαββόπουλο για τα μουσικά θεάματα (Αχαρνείς, Κούρεμα, Σαββόραμα), τους δίσκους και τα CD του. Ζωγραφίζει για τη μουσική του Νίκου Ξυδάκη (εξώφυλλα δίσκων, CD και αφίσες). Έχει επίσης ζωγραφίσει Τα παράλογα του Μάνου Χατζιδάκι. Ζωγραφίζει για το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Ο Πέτρος κι ο λύκος, Σαββόραμα, Λυσιστράτη). Συνεργάζεται με την καθηγήτρια Βάσω Τοκατλίδου (τμήμα Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας του Α. Π. Θ.) για το graphic concept και την εικονογράφηση γαλλικών εκπαιδευτικών βιβλίων."
Wednesday, May 13, 2009
για τα κομματόσκυλα
Οχτώ περίπου χρόνια μετά τελειόφοιτη της δεύτερης σχολής μου, έχοντας πια κουραστεί από τις συζητήσεις μαζί τους τις οποίες σχεδόν θεωρώ μάταιες αφού ο διάλογος προϋποθέτει ανοιχτά αυτιά και το ενδεχόμενο αμοιβαίας μεταστροφής απόψεων, αν και δεν λυπάμαι για τον χαμένο χρόνο μου από τη συναναστροφή μαζί τους γιατί με βοήθησε να διαμορφώσω τη δική μου άποψη -η οποία και θα ήταν ατελής χωρίς αυτή ακριβώς τη συναναστροφή- γνωρίζω πλέον καλά το ρόλο των νεολαιών των κομμάτων και το πόσο με τη στάση που κρατούν αποτελούν τροχοπέδη κάθε αλλαγής προς το καλύτερο, βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης. Αυτό όμως δε φαίνεται να τους απασχολεί καθώς η μόνη αλλαγή που επιδιώκουν είναι η ισχυροποίηση της δικής τους παράταξης και η μέσω αυτής ισχυροποίηση του εγώ τους εντός του κομματικού σχηματισμού που συμμετέχουν. Δεν θα μου κάνει εντύπωση να δω τους εξυπνότερους εξ' αυτών και πιο υποταγμένους ταυτόχρονα βουλευτές των κομμάτων τους στο μέλλον να παράγουν ένα έργο ανύπαρκτο κατ' ουσίαν, συνεχίζοντας τον αγώνα τους αποκλειστικά για την πολιτική τους καριέρα!
Και νομίζω πως ήδη μιλώ κολακευτικά γι' αυτούς, καθώς εντελώς κυνικά το έργο τους έχει αρνητικό πρόσημο αφού ο πολιτικός τους αριβισμός κλείνει τη στρόφιγγα του ενθουσιασμού των ανιδιοτελών νέων ανθρώπων, καθιστά την αδιαφορία των μαζών συνεπέστερη πολιτική στάση της δικής τους και αποχρωματίζει τις ιδεολογίες συμβάλλοντας στην ανάδειξη του ατομικισμού και της ευκολίας που με τα λόγια τους μονάχα αποκηρύσσουν ενώ με τις πράξεις τους υποστηρίζουν.
Αν συμβαίνουν αυτά στις φοιτητικές κοινότητες το περισσότερο σκεπτόμενο υποτίθεται κομμάτι της ελληνικής νεολαίας, τι αξιώσεις μπορούμε να 'χουμε από το υπόλοιπο κομμάτι της που μπαίνει νωρίτερα στην αγορά εργασίας και συνεπώς έχει θεωρητικά λιγότερο χρόνο να αφιερώσει στην πολιτική σκέψη;
Το παιχνίδι είναι στημένο και το μόνο που μας απομένει είναι να μην γίνουμε συμπαίχτες τους αλλά αντίπαλοί τους αντλώντας δύναμη αποκλειστικά από τα οράματά μας για μια καλύτερη κοινωνία κι όχι όπως αυτοί από τις προσωπικές φιλοδοξίες. Πράγμα καθόλου εύκολο όπως αποδεικνύεται χρόνια τώρα και θα αποδειχτεί και σήμερα στα αποτελέσματα των φοιτητικών εκλογών αφού ακόμη κι αν γνωρίζουμε όλα τα παραπάνω παίζουμε μαζί τους χάριν του ζειν ή του ευ ζειν ή ακόμη εξαιτίας του αδιεξόδου μας...ενός αδιεξόδου που μάλιστα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο μετά τα "δεκεμβριανά" του 2008 τα οποία μας υπενθυμίζουν τις δυνατότητες μας που παραμένουν ανεκμετάλλευτες ενόσω η δική μας εκμετάλλευση μεγαλώνει με την κάθε μέρα που ξημερώνει...
Saturday, May 09, 2009
γλυκό μαρτύριο
I.
Εμείς δεν ξέρουμε να νιώθεις τι θα πει
ένα κενό μονάχα κι η σιωπή
αντίδραση δική μας δεν μπορεί να'ναι...
Εμείς γλυκά πονάμε κι η χαρά,
ένα όνειρο ουτοπικό,
ένα πουλί που φεύγει βιαστικό...
Κάθε σου δάκρυ, αδερφέ,
είναι για μας μιά μαχαιριά
σαν κείνη που μου κάρφωσες με τόση απονιά...
Τώρα ξεχείλισε και σένα το ποτήρι της καρδιάς
τώρα που η στάχτη έβαψε το άνθος της δικής σου ζουμπουλιάς
κι άγγιξες της μιζέριας την πνοή, που σφίγγει όλων τη ζωή.
Φορές-φορές αυτή η πνοή μας μαστιγώνει πιο πολύ
και σπάει τη δική μας αντοχή,
και πίσω μένει μία πέτρα κοφτερή, χωρίς ψυχή, γεμάτη ενοχή.
Δεν είναι η μόνη φορά που σιωπούμε:
τις λέξεις καταπίνουμε κι υπόγεια μόνο δρούμε
όταν εκούσια κουφούς στο δρόμο συναντούμε.
Κι είναι η πορεία ατέλειωτη και μεις με αλυσίδες
μα τούτα τα μαρτύρια βγάζουν χρυσές σελίδες,
ο πόνος έχει ομορφιά που ισάξια δεν είδες.
Που ίσως δεν μπορείς να δεις, μα μην πονάς για αυτό
να νιώσεις έτσι έντονα μπορείς με χίλια-δυό.
Ο πόνος έχει πόνο, θ'άντεχες να ζεις μ'αυτό;
Εμείς βαδίζουμε μ'αυτόν σ' ένα αγώνα διαρκή,
την ομορφιά ζητάμε πάντα νικητή.
Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση ας μου επιτραπεί!
-------------------------------------------
II.
Γλυκό μαρτύριο κι ο έρωτας...
ορμητικός άνεμος που κόβει την ανάσα
συστάδα από κύματα πελώρια που απειλεί την τάξη,
φωτιά που καίει μέσα μας
κάνοντας στάχτη τις σκέψεις.
Στην πελώρια αγκαλιά του φαντάζει
δροσερό αεράκι στου καλοκαιριού την κάψα
ελαφρύς κυματισμός που σπάει την ομοιομορφία,
μικρή φλογίτσα στο ψύχος του κόσμου μας.
Γλυκό μαρτύριο ο έρωτας
το πιο όμορφο στολίδι της ύπαρξής μας
στον παραληρηματικό κόσμο των ανθρώπων
γίνεται εκρηκτικός μηχανισμός...
τον πυροδοτεί κάθε ίχνος αδιαφορίας
θύματα οι έχοντες αλλοιωμένη συνείδηση
κάτι διαμελισμένες πλέον ψυχές,
που μέσα στα ερείπια
ανάμεσα στις θαμμένες επιθυμίες
πάλλονται ακόμα από αγάπη.
(εκεί που τα μαγικά μονοπάτια του έρωτα
καταλήγουν στην πόρτα της ποίησης
και το ένα γλυκό μαρτύριο ανταμώνει το άλλο
αρχίζει ο ονειρικός παραμυθένιος κόσμος
άλλωστε ο έρωτας αφ' εαυτού είναι ποίηση
και η ποίηση είναι έρωτας -για την κάθε στιγμή της ζωής μας)
Wednesday, May 06, 2009
το "αδερφάκι" του blog μου





Χθες μόλις ανακάλυψα ότι το blog μου έχει "αδερφάκι" που αξίζει οπωσδήποτε να δείτε:
http://backtochildhood.blogspot.com/

(οι φωτογραφίες από http://www.deviantart.com/)
Tuesday, April 14, 2009
ΘΑΛΑΣΣΑ ΦΩΤΙΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΡΑ ΤΟΥ ΣΚΑΦΟΥΣ...
Ας απολαύσουμε σιωπηλά αυτή την ποίηση των εικόνων, των απλών καθημερινών στιγμών...
Friday, April 10, 2009
ημερολόγιο-Χρήστος Θηβαίος
κι ας μην έσκυψες ποτέ στο μέτωπο μου
με τα δυο σου χείλια να αφήσεις
μια ανάσα στη ζωή μου.
Κι αν η προσευχή μου οινόπνευμα μυρίζει,
καπνό και πυρετό,
στο γυάλινο το κύμα τ' όνομά σου
φωνάζω να καθρεφτιστεί η φωνή μου.
Και στην όχθη που χτενίζεσαι ακουστεί
σαν αλμυρό τραγούδι που σου φέρνει
ερωτευμένο το νερό.
Και στο διάβολο πουλάω τη ψυχή μου εγώ,
για να βρεθώ απόψε τυλιγμένος
στου κορμιού σου το βυθό.
Κάπου η νύχτα μεσοπέλαγα κρεμιέται
στην αγχόνη τ' ουρανού
κι ο δαίμονας καβάλα στο σκοτάδι
αρπάζει τη μετέωρη ευχή μου.
Και σαν άστρο καυτερό προς το νησί σου
τα λόγια μου πετάει
πληγώνοντας τα βράχια και την άμμο,
στη χτένα σου καρφώνει την ψυχή μου.
Και σταγόνα τη σταγόνα κυλάω εγώ
σαν αλμυρό νερό στους ώμους
και στον ακριβό σου το λαιμό.
Κι ας το ξέρω πως του λόγου του
στην ανεμόσκαλα εκεί, με περιμένει
για να μου λιμάρει το σκοινί.
Πάνε χρόνια που αντίκρυ αναβοσβήνουν
τα φώτα κάποιας γης,
τα φώτα κάποιας ξεχασμένης νήσου,
που λένε είν' οι κορφές του παραδείσου.
Μα το ξέρω είναι της θάλασσας τα μάγια,
δεν υπάρχει αυτή η στεριά,
μιας και κανείς ποτέ του εκεί δεν πήγε,
γι' αυτό σφιχτά κρατιέμαι στο κορμί σου.
Και μπροστά απ' τους κολασμένους
περνάω εγώ σαν μια σκιά
που σεργιανάει στον Άδη
τη δικιά σου μυρωδιά.
Κι είναι λέω ο παράδεισος για μας, αγάπη μου μικρή,
να μοιραζόμαστε τούτη τη κόλαση μαζί."
Tuesday, March 24, 2009
"μόνο χωρίς αγάπη σημαίνει χωρίζω"
"Τηλεφωνήματα και ενοχές"
Μάρω Βαμβουνάκη
Wednesday, February 11, 2009
πρίγκηπας (2)
"— Βλέπετε να υπάρχει ελπίδα σε ένα είδος νέας συλλογικότητας;
— Εχει χαθεί η συλλογικότητα και ήταν επιδίωξη όλων των κυβερνήσεων. Εγιναν μεγάλες προσπάθειες χειραγώγησης του ενστίκτου της συνεννόησης. Πήραν ένα ψαλίδι και κρυφά, με αποφάσεις περίεργες, όλοι αυτοί οι διανοούμενοι και οι γνώστες της κοινωνικής μηχανικής έκοψαν τη δυνατότητα συνδιαλλαγής και συνεννόησης μεταξύ μας, γιατί έτσι μπορούν να μας χειρίζονται. Ολοι το γνωρίζουμε αυτό. Και όλοι συναινέσαμε.
— Ενεργοποιείται η έμπνευσή σας απ’ ό,τι συμβαίνει γύρω σας;
— Δεν ενεργοποιείται τίποτα πια. Ο,τι είχα να πω για τον θάνατο των ενστίκτων το είπα. Ολοι έχουμε σκοτωθεί σε μια στροφή χωρίς να το πάρουμε χαμπάρι επειδή πιστέψαμε σε παραμύθια. Εζησα με την παραμυθία του καινούργιου, έφυγα από τις δαγκάνες της δεξιάς κυριαρχίας, μπήκα στο τρένο της Αλλαγής, πίστεψα στην Αριστερά, και βλέπω ότι το έργο επαναλαμβάνεται. Eίμαι πεπεισμένος πια ότι αν αλλάξει κάτι, θα είναι μόνο η εικόνα. Από τη στιγμή που δεν αυτοσυνειδητοποιούνται τα όντα κατ’ άτομο και κατά ομάδες εν συνεχεία, δεν αλλάζει τίποτα στον κοινωνικό ιστό. Θα επαναλαμβάνεται το πρότυπο σε μια κυανοτυπία που βγάζει συνέχεια τα ίδια αντίγραφα. Καλό είναι μόνο να έχουμε λόγο και να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τις κορυφές των βουνών. Να μη σκοτώνεται ο κόσμος για το τίποτα. Να μην καταστρέφεται η κοινή συνείδηση και να υπάρχει μια σχετική αξιοπρέπεια. Nα μη νιώθεις ζητιάνος στην ίδια σου τη χώρα.
— Στα παιδιά σας μιλάτε με αυτά τα λόγια;
— Φυσικά. Τα μεγάλα μού λένε ότι είμαι υπερβολικός και τα μικρά ότι είμαι κουραστικός. Ζουν στο δικό τους φαντασιακό και στο θαυμαστό της δύναμής τους. Δεν μπορούν να μοιραστούν τα δικά μου συμπεράσματα.
— Η δουλειά σας έγινε ποτέ «βάσανο» για την οικογένειά σας;
— Εχουν λειανθεί πια όλες οι αιχμές στις οικογενειακές και κοινωνικές μου σχέσεις. Βλέπω την πραγματικότητα των άλλων εξίσου ισχυρά με τη δική μου. Γι’ αυτό άρχισα εδώ και χρόνια να δέχομαι στίχους από άλλους, σπάζοντας τον εγωισμό του προσωπικού λόγου. Τα λόγια των άλλων και περισσότερο η ζωή με τα παιδιά μου μ’ έκαναν να κόψω τις γωνίες. Εγινα μια καλή πέτρα όπου μπορεί κανείς να ακουμπήσει και να κοιμηθεί ήσυχα, χωρίς να φοβάται ότι θα γυρίσει και θα τον πλακώσει.
— Aκούτε καλά τραγούδια από τους νέους;
— Υπάρχουν νέα παιδιά που γράφουν εξαιρετικά. Ενα απ’ αυτά είναι ο Νίκος Ζουρνής, 23 χρόνων. Η δουλειά του που θα κυκλοφορήσει σε λίγο, είναι ζεστή, έχει συναισθήματα και πάθος. Ακούω και διάφορα πιτσιρίκια από δω κι από κει, που τραγουδάνε στα αγγλικά περισσότερο, αλλά δεν μου προκαλούν το ενδιαφέρον. Καλά θα κάνουν να πάνε στο Μπρίστολ και να μπουν στην εγγλέζικη σκηνή.
— Γενικά ακούτε διάφορα είδη μουσικής;
— Εχω περιέργεια. Μου αρέσουν ο Ρεπάνης, ο Μενιδιάτης, ο Αγγελόπουλος, ο Ντίλαν, η Αρίθα Φράνκλιν, ο Σινάτρα, τα μεσαιωνικά τραγούδια, η όπερα. Φυσικά, δεν έχω την ίδια περιέργεια για όλες τις τέχνες. Δεν ψάχνω τη ζωγραφική, παρόλο που μου αρέσει. Δεν είναι απαραίτητο να εντρυφήσουμε όλοι σε όλες τις μορφές τέχνης. Ο πατέρας μου ακούει ραδιόφωνο για συντροφιά, και δεν τον ενδιαφέρει αν εκείνη τη στιγμή ακούει Μάικλ Τζάκσον ή Περπινιάδη. Η τέχνη λειτουργεί υπόγεια, σαν υγρασία που δεν παίρνεις χαμπάρι πότε θα γκρεμίσει τον τοίχο. Είναι κρυφή, εκτός κι αν τρακάρεις πάνω της και μείνεις έκθαμβος."
Ολόκληρη τη συνέντευξη διαβάστε τη εδώ
Και φυσικά μην παραλείψετε να τον δείτε στο ζυγό στην Πλάκα...
Saturday, February 07, 2009
Monday, February 02, 2009
αποφθέγματα- La Rochefoucauld
"Στον κόσμο η αλήθεια δεν κάνει τόσο καλό, όσο κακό κάνουν αυτά που περνούν για αλήθειες"
"Το κακό που κάνουμε δεν μας φέρνει τόσο κατατρεγμό όσο οι αρετές μας"
"Η χάρη είναι στο κορμί ό,τι και η γνώση στο πνεύμα"
"Στην κοινωνική μας ζωή, αρέσουμε περισσότερο για τα ελαττώματα παρά για τα προτερήματά μας"
"Οι αρετές χάνονται στο συμφέρον, όπως οι ποταμοί μέσα στη θάλασσα"
"Το γνώρισμα μιας εξαιρετικής αξίας είναι να βλέπεις πως κι εκείνοι που τη φθονούν περισσότερο είναι αναγκασμένοι να την επαινέσουν"
"Η ελπίδα όσο πλανεύτρα κι αν είναι χρησιμεύει τουλάχιστον να μας οδηγεί στο τέρμα της ζωής με τρόπο ευχάριστο"
"Είναι δύσκολο να κρίνει κανένας αν ένα φέρσιμο ξεκάθαρο, ειλικρινές και τίμιο είναι αποτέλεσμα εντιμότητας ή επιτηδειότητας"
"Κανένα δεν αξίζει να τον επαινέσουμε για την καλοσύνη του, αν δεν έχει τη δύναμη να είναι κακός. Κάθε άλλη καλοσύνη δεν είναι συχνότατα παρά μια οκνηρία ή αδυναμία της θέλησης"
"Λίγοι άνθρωποι είναι αρκετά γνωστικοί ώστε να προτιμούν την επίκριση που τους είναι χρήσιμη από τον έπαινο που τους χαντακώνει"
"Υπάρχουν άνθρωποι που δεν θα είχαν ερωτευτεί ποτέ τους αν δεν είχαν ακούσει να γίνεται λόγος για τον έρωτα"
"Όσο σπάνιος είναι ο αληθινός έρωτας είναι ωστόσο λιγότερο σπάνιος από την αληθινή φιλία"
"Ο χωρισμός ελαττώνει τα μέτρια πάθη και δυναμώνει τα μεγάλα, όπως ο άνεμος σβήνει τα κεριά αλλά φουντώνει τις φωτιές"
"Δεν υπάρχει πάθος όπου η αγάπη του εαυτού μας να κυριαρχεί τόσο δυνατά όσο στον έρωτα κι είμαστε πάντα περισσότερο διατεθειμμένοι να θυσιάσουμε την ησυχία εκείνου που αγαπάμε παρά να χάσουμε τη δική μας"
"Τα πάθη είναι οι μόνοι ρήτορες που πείθουν πάντα. Είναι σαν μια έμφυτη τέχνη, που οι κανόνες της είναι αλάθευτοι. Ο πιο απλός άνθρωπος που έχει πάθος πείθει καλύτερα κι από τον πιο εύγλωττο που δεν έχει"
"Η ζήλεια από μια άποψη είναι δικαιολογημένη, μια που τείνει μονάχα στο να διατηρήσουμε ένα αγαθό που μας ανήκει ή που νομίζουμε πως μας ανήκει. Ενώ ο φθόνος είναι μια μανία που δεν μπορεί να ανεχτεί το καλό των άλλων"
"Υπάρχει ένα είδος αγάπης που η υπερβολή της εμποδίζει τη ζήλεια"
"Ο φθόνος γιατρεύεται από την αληθινή φιλία, κι η φιλαρέσκεια από την αληθινή αγάπη"
"Είναι αδύνατο να ξαναγαπήσουμε εκείνο που αληθινά πάψαμε ν' αγαπούμε"
Friday, January 30, 2009
To ποντικάκι που ήθελε να αγγίξει ένα αστεράκι -Ευγένιου Τριβιζά

-Τι έπαθες εγγονάκι μου; Τι γύρευες εκεί πάνω;
-Προσπαθούσα να αγγίξω ένα αστεράκι...θέλω τόσο πολύ ν' αγγίξω ένα αστεράκι.
-Μα δε γίνεται αυτό εγγονάκι μου. Τα αστεράκια είναι πάρα πολύ ψηλά. Δεν είναι καθόλου εύκολο να τ' αγγίξει κανείς.
-Μα γιατί είναι τόσο ψηλά παππού;
-Είναι τόσο ψηλά για να μην τ' αγγίζουνε τα ποντικάκια και λερώνεται η ασημόσκονή τους
-Εγώ όμως μια μέρα παππού θα το δεις. Θα αγγίξω ένα αστεράκι!!
-Ξέχνα τα όλα αυτά μικρούλη μου. Έλα πάμε να κοιμηθούμε.

-Ποιό άραγε να είναι αυτό που άγγιξα;
-Ελα ντε. Είναι τόσα πολλά.
-Χιλιάδες...χιλιάδες ακόμα αστεράκια για ν' αγγίξω!
-Τι έκανε λέει;
-Αφού τα κατάφερα μια φορά σίγουρα θα τα ξανακαταφέρω. Θα τ' αγγίξω Ό-Λ-Α!
Friday, January 23, 2009
Σκονισμένα βιβλία μέσα σε δρύινες βιβλιοθήκες
σύμβολα μιας νεκρής πνευματικότητας
αποδράστε από τους ξύλινους τάφους σας
βγάλτε ποδάρια, πηγαίνετε
εκεί που σας χρειάζονται,
ηχούν οι φωνές των δημιουργών σας,
στον κήπο θροΐζουν τα δέντρα
τις θυσίες των φίλων τους θρηνούν.
Διακοσμητικά αντικείμενα
καλοδιατηρημένα από την αχρησία,
προορισμός σας δεν είναι η συντήρηση,
είναι η αλλαγή
το χέρι που σας έβαλε εκεί την τρέμει,
το χέρι που σας έβαλε εκεί σας τρέμει
γι' αυτό σας θέλει σκονισμένα, νεκρά
κι απ' όσους σας αναζητούν μακριά.
Οι φωνές δυναμώνουν, μια μέρα
θα τις ακούσουμε όλοι. Κι εκείνοι θα τις ακούσουν!
Και το κλάμα της φύσης θα σταματήσει,
θα 'ρθει ο καιρός, θα προχωρήσουμε!
Wednesday, January 14, 2009
δείτε: Χάρης Καραβαγγέλης "υπόθεση Τεμπονέρα"
ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ ΠΑΤΡΑ BY CHARIS KARAVAGELIS 2 : "Σε συνέχεια των επεισοδίων και της αντιπαράθεσης, μεταφερόμαστε στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ στην Γεροκωστοπούλου την περίοδο των εκλογών του 1990. Με μπροστάρη τον πρώην Βουλευτή του ΠΑΣΟΚ - και σημερινό στέλεχος του ΛΑΟΣ - Αλέκο Χρυσανθακόπουλο, τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ Αχαϊας καταγγέλλουν τις επιθέσεις στα εκλογικά τους κέντρα. Ο σημερινός πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Παπανδρέου, ο σημερινός νομάρχης Αχαϊας, Δημήτρης Κατσικόπουλος, ο σημερινός Δήμαρχος Πατρέων, Ανδρέας Φούρας, διακρίνονται εδώ σε αρκετά μικρότερη ηλικία και έναν πολιτικό λόγο σαφώς πιο έντονο από τον σημερινό."
ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ BY CHARIS KARAVAGELIS 3 : "Βρισκόμαστε στον Οκτώβριο του 1990, λίγους μήνες πριν από την δολοφονία του Νίκου Τεμπονέρα. Σε ένα πολιτικά και κομματικά φορτισμένο κλίμα, ο Ανδρέας Καράβολας αναδεικνύεται για δεύτερη συνεχόμενη τετραετία Δήμαρχος Πατρέων, επικρατώντας του Νίκου Νικολόπουλου. Ακολουθούν και πάλι επεισόδια, ενώ ένταση απειλείται και στην Πλατεία Γεωργίου. Η κάμερα του Χάρη Καραβαγγέλη πιάνει μια στιγμή - ντοκουμέντο, όπου άγνωστοι καταστρέφουν αργά το βράδυ την πρόσοψη του κέντρου διανομής εκλογικού υλικού του Ανδρέα Καράβολα, εν μέσω χειροκροτημάτων. Το καζάνι εξακολουθεί να βράζει και τα χειρότερα έρχονται..."
ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ ΠΑΤΡΑ BY CHARIS KARAVAGELIS 4 : "Συγκλονιστική καταγραφή του χρονικού του δολοφονικού χτυπήματος στον καθηγητή Νίκο Τεμπονέρα. Ο Χάρης Καραβαγγέλης, στις εικόνες που το 1991 προκάλεσαν σοκ στο πανελλήνιο, μπαίνει μέσα στο σχολικό συγκρότημα Βουδ, αλλά και στο νοσοκομείο "Αγιος Ανδρέας" όπου έχει μεταφερθεί ετοιμοθάνατος ο Ν. Τεμπονέρας. Οι εικόνες παρατίθενται χωρίς ψηφιακή παρέμβαση και ενδέχεται να ενοχλήσουν."
ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ ΠΑΤΡΑ BY CHARIS KARAVAGELIS 5 : "Αναβρασμός μετά την δολοφονία του Νίκου Τεμπονέρα. Δηλώσεις και απαίτηση προκειμένου να τιμωρηθούν οι ένοχοι. Οι κατηγορούμενοι οδηγούνται στις Αρχές, την στιγμή που γίνεται ξεκάθαρα λόγος για πολιτικά αντίποινα. Τα πανεκπαιδευτικά συλλαλητήρια συνεχίζονται, με συνθηματολογία η οποία αποδείχθηκε διαχρονική."
ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ ΠΑΤΡΑ BY CHARIS KARAVAGELIS 6 : "Εν μέσω ενός γενικότερου κλίματος ξεσηκωμού και οργής, κηδεύεται ο Νίκος Τεμπονέρας. Η Πάτρα εξακολουθεί να σείεται από κινητοποιήσεις, ενώ τον λόγο λαμβάνουν και πολιτικά στελέχη, όπως ο τότε Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, αείμνηστος, Ευάγγελος Γιαννόπουλος."
Monday, January 12, 2009
Wednesday, January 07, 2009
TO ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ-Harry Cleaver
Οι εκπαιδευτικές δομές και οι κανονισμοί απορρέουν από το γεγονός ότι η εκπαίδευση διαρθρώνεται σαν μια βιομηχανία και το πανεπιστήμιο (που αποτελεί ζωτικό μέρος του καπιταλιστικού συστήματος) διαρθρώνεται και διευθύνεται σαν ένα εργοστάσιο. Πραγματικά, το πανεπιστήμιο-ως-εργοστάσιο αποτελεί ένα μόνο συστατικό στοιχείο του ευρύτερου κοινωνικού εργοστασίου. Ολόκληρη η κοινωνία μπορεί να θεωρηθεί σαν ένα εργοστάσιο διότι οι θεσμοί της έχουν διαμορφωθεί από το κεφάλαιο και το κράτος κατά τρόπο ώστε να παράγουν και να αναπαράγουν τις κοινωνικές σχέσεις του καπιταλισμού. Το σχολείο-ως-εργοστάσιο σχεδιάζεται έτσι ώστε να παράγει αυτό που ο Μαρξ αποκαλούσε “εργασιακή δύναμη” – την προθυμία και την ικανότητα για εργασία – και, επιπλέον, στο επίπεδο του πανεπιστημίου, παράγει ερευνητικά αποτελέσματα που χρησιμοποιούνται από τις ιδιωτικές βιομηχανίες και τις κυβερνήσεις. Τα σχολεία επιδιώκουν να μεταμορφώσουν τα ανθρώπινα όντα σε εργάτες – στενά καταρτισμένους ανθρώπους που πειθαρχούνται έτσι ώστε να εκτελούν για το υπόλοιπο της ζωής τους όσα τους λένε και με τον τρόπο που τους λένε, πιστεύοντας ταυτόχρονα ότι ζουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Φυσικά, πολλοί αντιστέκονται. Το σχολείο-ως-εργοστάσιο είναι, επομένως, παρόμοιο με τα άλλα εργοστάσια: είναι ένα πεδίο σύγκρουσης.
Στα Χειρόγραφα του 1844, ο Μαρξ αναφέρεται σε τέσσερις μορφές αποξένωσης των εργατών: την αποξένωση από την εργασία τους, την αποξένωση από τους άλλους εργάτες, την αποξένωση από το προϊόν της εργασίας τους και την αποξένωση από την “ουσία του ανθρώπινου είδους” [Gattungswesen]. Θα γίνει σαφές παρακάτω ότι όλες αυτές οι μορφές αλλοτρίωσης ενυπάρχουν στην εργασία των φοιτητών.
Η εκπαιδευτική διαδικασία προσομοιάζει σε μια αλυσίδα παραγωγής: οι φοιτητές περιδιαβαίνουν από αίθουσα σε αίθουσα, από εξέταση σε εξέταση ολοένα πιο βιαστικοί. Οι καθηγητές επιβάλλουν στους φοιτητές την εργασία και ελέγχουν την προθυμία και την ικανότητά τους να εκτελούν αυτή την εργασία. Στο τέλος της διαδικασίας, αν οι καθηγητές κρίνουν ότι ένας φοιτητής εργάστηκε επαρκώς, τον επιβραβεύουν παρέχοντάς του ένα πτυχίο το οποίο επιβεβαιώνει ακριβώς αυτήν την προθυμία και ικανότητα για εργασία. Το παραγόμενο προίόν όμως (δηλαδή η εργασιακή δύναμη) δεν ανήκει στους ίδιους τους φοιτητές/εργάτες, διότι στον καπιταλισμό η εργασιακή δύναμη υπάρχει για το κεφάλαιο που θα την αγοράσει και θα την χρησιμοποιήσει.
Ο χωροταξικός σχεδιασμός του αμφιθεάτρου είναι επίσης αυστηρά διαμορφωμένος κατά τρόπο ώστε να δημιουργεί και να συντηρεί έναν ιεραρχικό και ανταγωνιστικό διαχωρισμό ανάμεσα στον καθηγητή και τους φοιτητές. Η βασική αρχή του σχεδιασμού είναι ότι ο καθηγητής πραγματοποιεί τη διάλεξη και οι φοιτητές ακούνε. Οι καθηγητές διαθέτουν μια έδρα από όπου μπορούν να μιλάνε και να κινούνται ελεύθερα. Οι φοιτητές, αντίθετα, κάθονται ακίνητοι στα θρανία ως παθητικοί ακροατές. Ο μεγάλος αριθμός φοιτητών που κατανέμονται σε κάθε αίθουσα αποσκοπεί ακριβώς σε ενεργητικές καθηγητικές διαλέξεις και στην παθητική ακρόαση εκ μέρους των φοιτητών. Όπως σημείωνε το 1874 ο Φρίντριχ Νίτσε:
Ένα στόμα που μιλάει, πολλά χέρια που γράφουν και διπλάσια αυτιά που ακούνε – ιδού ο εξωτερικός ακαδημαϊκός μηχανισμός: η πανεπιστημιακή μηχανή της κουλτούρας τίθεται σε κίνηση.
Η εργασία του φοιτητή, η εξέταση και η αξιολόγησή της μπορούν να γίνουν κατανοητές με όρους της ανάλυσης του Μαρξ για την αμοιβή με το κομμάτι. Οι βαθμοί δεν υπολογίζονται με βάση τις ώρες εργασίας (όπως τα ωρομίσθια) αλλά με βάση τα παραγόμενα κομμάτια (διαγωνίσματα, εργασίες κ.λ.π). Στο κεφάλαιο 21 του 1ου τόμου του Κεφαλαίου, ο Μαρξ σημειώνει ότι το πλεονέκτημα της αμοιβής-με-το-κομμάτι για τους καπιταλιστές είναι ότι αποκρύπτει την εκμετάλλευση και προάγει τον ανταγωνισμό μεταξύ των εργατών, ενώ ταυτόχρονα απαιτεί μονάχα έλεγχο ποιότητας και όχι συνεχή επιτήρηση. Εφόσον η αμοιβή ανά κομμάτι (χρηματική αμοιβή ανά παραγόμενο προϊόν, βαθμός ανά διαγώνισμα ή ανά εργασία) παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, οι εργάτες/φοιτητές αναγκάζονται να επιβάλλουν την εργασία στους εαυτούς τους. Όπως ακριβώς οι διευθυντές των εργοστασίων προτιμούν την αμοιβή ανά κομμάτι για να επιβάλλουν την πειθαρχία με φτηνό τρόπο – αναγκάζοντας τους εργάτες να δουλεύουν περισσότερο και σκληρότερα για να παράγουν αρκετά κομμάτια και να εξασφαλίζουν έτσι ένα μισθό που θα τους επιτρέπει να επιβιώνουν – έτσι και οι διευθυντές των πανεπιστημίων χρησιμοποιούν τους βαθμούς σαν ένα καλό μέσο για να αναγκάζουν τους φοιτητές να δουλεύουν πολύ και σκληρά μόνοι τους, μακριά από οποιαδήποτε άμεση επιτήρηση (στο σπίτι, στη βιβλιοθήκη ή στο εργαστήριο) προκειμένου να πάρουν αρκετά υψηλούς βαθμούς για να περάσουν το μάθημα και να πάρουν το πτυχίο τους.
Η σχολή κατέχει μια θέση στη ζωή των φοιτητών τόσο κεντρική όσο κεντρική θα είναι η θέση του γραφείου ή του εργοστασίου στη ζωή τους αργότερα. Η εργασία που πρέπει να κάνουν για τη σχολή καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους. Το αμφιθέατρο, η βιβλιοθήκη, το επιστημονικό εργαστήριο, το εργαστήριο υπολογιστών, ο κοιτώνας ή το διαμέρισμά τους είναι όλα χώροι εργασίας όπου κάποιοι τους λένε τι να κάνουν και πώς να το κάνουν.
Εκτός από αυτούς τους κεντρικούς χώρους όπου λαμβάνει χώρα η πρωταρχική εργασία των φοιτητών (δηλαδή η μελέτη), χρειάζεται να αναγνωρίσουμε άλλους δύο τόπους εργασίας. Πρώτον, είναι όλοι εκείνοι οι χώροι – εντός του πανεπιστημίου ή έξω από αυτό – όπου οι φοιτητές πρέπει να αποκτήσουν τις άτυπες κοινωνικές δεξιότητες που απαιτούνται για τις συναδελφικές σχέσεις της μελλοντικής μισθωτής εργασίας τους. Αν το αμφιθέατρο και το εργαστήριο είναι οι χώροι όπου συνεχίζουν την εργασία που ξεκίνησε στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση – δηλαδή την εργασία με την οποία μαθαίνουν να αποδέχονται και να ακολουθούν τις προσταγές της εξουσίας –, και αν η βιβλιοθήκη και το διαμέρισμα είναι οι χώροι όπου εκλεπτύνουν την ικανότητά τους να επιβάλλουν οι ίδιοι την εργασία στους εαυτούς τους ακόμα και όταν βρίσκονται μακριά από αυτή την εξουσία, τότε τα φοιτητικά κέντρα, οι φοιτητικές ενώσεις, οι κοινές εστίες, οι χώροι εκγύμνασης και οι περισσότεροι άλλοι κοινωνικοί χώροι αποτελούν πεδία όπου πρέπει να μάθουν να ελέγχουν τον ενθουσιασμό τους, τις απογοητεύσεις και τα πάθη τους με τρόπους οι οποίοι είναι συμβατοί με τις μελλοντικές συνθήκες της μισθωτής εργασίας τους. Δεύτερον, όσοι φοιτητές δεν έχουν υποτροφίες και ο μισθός των γονιών τους δεν είναι αρκετά υψηλός για να καλύπτει τα έξοδα των σπουδών και της διαβίωσής τους πρέπει να βρουν μία ή περισσότερες έμμισθες δουλειές για να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να προσθέσουμε επίσης αυτούς τους συμπληρωματικούς τόπους εργασίας.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να σημειωθεί σε σχέση με την πρωταρχική εργασία των φοιτητών – τη μελέτη – είναι ότι οι επιλογές τους μοιάζουν σε μεγάλο βαθμό με τις επιλογές των μισθωτών εργατών: έχουν κάποια επιλογή σε σχέση με τον γενικό τομέα της εργασίας τους αλλά, εντός αυτού του τομέα, πρέπει να κάνουν ως επί το πλείστον αυτό που τους λένε να κάνουν, με τη σειρά που τους λένε να το κάνουν και με τον τρόπο που τους λένε να το κάνουν. Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα τις επιλογές κι έπειτα τους καταναγκασμούς.
Όπως ακριβώς ένας μισθωτός εργάτης μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε εργασίες που υπάγονται στον τομέα της βιομηχανίας, της γεωργίας ή των υπηρεσιών, έτσι κι ένας φοιτητής μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε αντικείμενα που υπάγονται στις θεωρητικές, τις οικονομικές ή τις πολυτεχνικές σπουδές. Όπως ακριβώς ένας εργάτης που προέκρινε μια εργασία στον τομέα των υπηρεσιών μπορεί να επιλέξει, για παράδειγμα, την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών ή τη διδασκαλία, έτσι κι ένας φοιτητής μπορεί να επιλέξει το πεδίο της χρηματοοικονομικής στο οικονομικό πανεπιστήμιο ή ένα πεδίο θεωρητικών σπουδών το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε ένα διδακτορικό που θα του επιτρέψει να εργαστεί ως καθηγητής.
Αφού επιλέξει ένα πεδίο σπουδών, ωστόσο, ο φοιτητής – όπως ο εργάτης που επέλεξε μια μορφή μισθωτής εργασίας – εισέρχεται στο βασίλειο των καταναγκασμών. Για τον εργάτη, ο καταναγκασμός παίρνει τη μορφή “εργασιακών κανόνων” και – αν η προαγωγή είναι εφικτή – μιας προκαθορισμένης “κλίμακας εργασιακής καριέρας”, ενώ για τον φοιτητή παίρνει τη μορφή της διδακτέας ύλης: πρόκειται για μια σειρά “απαιτούμενων” μαθημάτων που – εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς – θα οδηγήσουν στην απόκτηση του πτυχίου. Η επιλογή σε αυτό το στάδιο περιορίζεται σε ένα μικρό πλήθος μαθημάτων “επιλογής”.
Ο πιο οικείος τόπος εργασίας για τους φοιτητές είναι το αμφιθέατρο, όπου ο χώρος και ο χρόνος διαρθρώνονται με αυστηρότητα και του οποίου η ιεραρχική διάρθρωση θέτει το πρότυπο της συνολικής εργασιακής εμπειρίας τους. Το σχολικό εξάμηνο ξεκινάει όταν ξεκινάνε τα μαθήματα, και τα μαθήματα ξεκινάνε μέσα στα αμφιθέατρα. Το εξάμηνο τελειώνει όταν ολοκληρώνονται οι τελικές εξετάσεις, και αυτές οι εξετάσεις συνήθως δίνονται μέσα στα αμφιθέατρα. Στο ενδιάμεσο διάστημα, κάθε μέρα, κάθε βδομάδα οι ζωές των φοιτητών δομούνται σύμφωνα με τις ώρες κατά τις οποίες αναμένεται να παρευρίσκονται στα αμφιθέατρα.
Μέσα στο αμφιθέατρο, το μοναδικό κοινό σημείο που βρίσκουν μεταξύ τους οι φοιτητές είναι ότι εντάσσονται σε αυτό που ο Γάλλος φιλόσοφος Ζαν-Πωλ Σαρτρ αποκαλούσε “σειριακή ομάδα”. Δηλαδή, κάθε φοιτητής αποδέχεται τον εαυτό του σαν μέλος μιας ομάδας ανθρώπων που δεν έχουν τίποτα κοινό μεταξύ τους εκτός από την υποχρέωση να παρακολουθούν τις ίδιες διαλέξεις, να υπόκεινται στις ίδιες εξετάσεις και να βαθμολογούνται από τον ίδιο καθηγητή. Χρησιμοποιώντας την ορολογία του Μαρξ, οι φοιτητές αποδέχονται τον εαυτό τους σαν μέρος της εργατικής τάξης καθαυτής, καθώς ορίζονται μονάχα από την κοινή εμπειρία της εργασίας που τους επιβάλλεται.
Στα αμφιθέατρα, οι φοιτητές μπορεί να περνάνε ευχάριστα την ώρα τους ή, συνηθέστερα, να βαριούνται παρακολουθώντας διαλέξεις επί θεμάτων που μονάχα κατ’ επίφαση αποτελούν δικές τους επιλογές. Μολονότι υπάρχει ένας μικρός αριθμός καθηγητών οι οποίοι είναι διασκεδαστικοί, προκαλούν έμπνευση ή διεγείρουν τη σκέψη, οι περισσότεροι καθηγητές προετοιμάζονται ελάχιστα για τις διαλέξεις και απλώς επαναλαμβάνουν την ύλη των διδακτικών βιβλίων. Βέβαια, αυτό μετατρέπει τις διαλέξεις είτε σε μια πληκτική επανάληψη γνωστής διδακτέας ύλης είτε σε μια ψυχρή παρουσίαση εντελώς άγνωστων πραγμάτων. Στην πρώτη περίπτωση, συχνά δεν έχει νόημα να κρατάει κανείς σημειώσεις διότι τα πάντα βρίσκονται μέσα στο βιβλίο· στη δεύτερη περίπτωση η ακρόαση καινούριας ύλης για πρώτη φορά συνεπάγεται ότι οι περισσότεροι φοιτητές πρέπει να πασχίσουν για να καταλάβουν αυτά που λέγονται και, επομένως, δεν έχουν χρόνο για να τα αφομοιώσουν ή για να αντιδράσουν με κριτικό τρόπο θέτοντας ερωτήματα πέραν των επεξηγήσεων.
Στην καλύτερη περίπτωση – δηλαδή όταν οι φοιτητές έχουν προετοιμαστεί εκ των προτέρων και έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν πέρα από την ακρόαση προκειμένου να σκεφτούν πραγματικά και να υποβάλουν ερωτήματα στο πρόσωπο που κάνει τη διάλεξη – μπορούν να κερδίσουν περισσότερα από το μάθημα. Με τον τρόπο αυτό, αποκτούν – σε ένα μικρό βαθμό τουλάχιστον – τον έλεγχο επί της εργασίας τους και, στην καλύτερη περίπτωση, προσπαθούν να προσαρμόσουν όσα λέγονται στη δική τους μαθησιακή διαδικασία.
Δυστυχώς, η εμπειρία διδάσκει τους περισσότερους φοιτητές ότι μια τέτοια πρωτοβουλία εντός της αίθουσας εμπεριέχει, πολύ συχνά, τρομακτικούς κινδύνους και κόστη. Ο πλέον αναγνωρίσιμος κίνδυνος που αντιμετωπίζει ένας φοιτητής είναι να γελοιοποιηθεί από έναν ανασφαλή και προσβλητικό καθηγητή ή να υποστεί τα κοροϊδευτικά γέλια των συμφοιτητών του εξαιτίας των “βλακωδών” ερωτήσεών του – ή ακόμα να προκαλέσει τη μνησικακία τους στις σπάνιες εκείνες περιπτώσεις όπου το ερώτημα που υποβάλλεται είναι τόσο εξεζητημένο, ώστε ούτε το ίδιο το ερώτημα γίνεται κατανοητό ούτε η απάντηση που δίνεται σε αυτό. Προφανώς οι φοιτητές προσπαθούν να αποφύγουν τέτοιους καθηγητές, αλλά τα απαιτούμενα μαθήματα είναι τόσα πολλά ώστε αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Θα ήθελαν επίσης να αποφύγουν αυτού του είδους τους συμφοιτητές αλλά, ως προς αυτό το ζήτημα, οι δυνατότητες επιλογής που έχουν είναι ακόμα μικρότερες.
Προκειμένου να αποφύγουν αυτούς τους κινδύνους, οι περισσότεροι φοιτητές παραμένουν απλώς σιωπηλοί κατά τη διάρκεια των διαλέξεων, χωρίς να διατυπώνουν ερωτήματα και χωρίς να αμφισβητούν όσα λέγονται. Όλες οι προσπάθειες που κάνουν για να κατανοήσουν το υλικό που τους δίνεται ώστε αυτό να έχει κάποιο λογικό ειρμό γίνονται σε ατομικό επίπεδο, εν μέσω σιωπής. Στις πλέον βαρετές διαλέξεις, πολλοί φοιτητές ακολουθούν την καθιερωμένη παράδοση να κάθονται στα τελευταία έδρανα της αίθουσας όπου μπορούν να πάρουν έναν υπνάκο, να διαβάσουν την εφημερίδα τους ή να μελετήσουν κάποιο άλλο μάθημα. Παρευρίσκονται στην αίθουσα μονάχα για να είναι βέβαιοι ότι δε θα χάσουν κάτι απαραίτητο για τις προσεχείς εξετάσεις.
Αυτή η διάχυτη παθητικότητα μέσα στο αμφιθέατρο έχει σατιριστεί μέσα από κόμιξ και ανέκδοτα. Σε κάποιο κόμικ της σειράς Doonesbury, ένας καθηγητής αραδιάζει μια ολόκληρη σειρά χονδροειδών ψεμάτων, αλλά οι φοιτητές είναι τόσο απασχολημένοι κρατώντας μανιωδώς σημειώσεις ώστε αδυνατούν να αντιληφθούν τον καταφανώς ασυνάρτητο χαρακτήρα όσων λέγονται. Η γνωστή ιστορία του καθηγητή που, έχοντας μπουχτίσει με την παθητικότητα των φοιτητών του, μπαίνει στο αμφιθέατρο αλλά αντί να αρχίσει τη διάλεξη κάθεται στην έδρα και διαβάζει την εφημερίδα του – εξετάζοντας έτσι τα όρια της παθητικής αποδοχής μιας τέτοιας προσβολής από μέρους των φοιτητών –δείχνει ότι αυτή η παθητικότητα γίνεται ευρέως αντιληπτή. Δυστυχώς, ούτε το κόμικ ούτε η παραπάνω ιστορία αναγνωρίζουν ότι αυτή η θλιβερή παθητικότητα έχει δημιουργηθεί μέσα από χρόνια εμπειρίας απέναντι σε προσβλητικούς καθηγητές και ανταγωνιστικούς, μη ανεκτικούς συμμαθητές.
Πολλοί καθηγητές δε διστάζουν να τροποποιούν μονομερώς είτε το περιεχόμενο είτε τις απαιτήσεις ενός μαθήματος κατά τη διάρκεια της διδακτικής περιόδου. Αυτές οι αλλαγές προφανώς αυξάνουν την αβεβαιότητα και τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές στην προσπάθειά τους να τηρήσουν τους εργασιακούς κανόνες και να ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες προσδοκίες του καθηγητή. Αυτή η αυθαίρετη άσκηση της καθηγητικής εξουσίας επί των φοιτητών αμφισβητήθηκε επαρκώς ώστε πολλά πανεπιστήμια αναγκάστηκαν να ενεργοποιήσουν κανόνες που υποχρεώνουν τους καθηγητές να παρέχουν ένα καθορισμένο πρόγραμμα διδασκαλίας όταν ξεκινάει ένα μάθημα. Στο πρόγραμμα αυτό αναφέρονται λεπτομερώς οι εργασιακοί κανόνες στους οποίους υπόκεινται οι φοιτητές. Αυτά τα προγράμματα διδασκαλίας αποτελούν οιονεί-νόμιμα εργασιακά “συμβόλαια” ανάμεσα στους καθηγητές και τους φοιτητές, στα οποία διατυπώνεται με ακρίβεια η εργασία που πρέπει να διεκπεραιώσει ένας φοιτητής για να πάρει έναν καλό βαθμό. Συνήθως, αυτά τα συμβόλαια είναι δεσμευτικά για τους καθηγητές και μπορούν να αλλάξουν μόνο διαμέσου συλλογικής διαπραγμάτευσης – σε διαφορετική περίπτωση, οποιαδήποτε αλλαγή διατρέχει τον κίνδυνο να προσβληθεί ακόμα και με ένδικα μέσα.
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει σε μερικά μεταπτυχιακά προγράμματα όπου οι φοιτητές διατυπώνουν – και οι καθηγητές που συμμετέχουν στην επιτροπή πρέπει να αποδεχθούν – επίσημες προτάσεις για μεταπτυχιακές εργασίες ή διδακτορικές διατριβές. Ο σκοπός αυτών των προτάσεων δεν είναι απλώς να βοηθήσουν τους φοιτητές να εκπονήσουν το ερευνητικό πρόγραμμά τους, αλλά να δημιουργήσουν ένα είδος συμβολαίου όπου διατυπώνεται με ακρίβεια η εργασία που πρέπει να ολοκληρώσει ο φοιτητής ώστε να γίνει αποδεκτό το τελικό προϊόν. Αυτά τα “συμβόλαια” μειώνουν πάλι την αβεβαιότητα και το άγχος των φοιτητών, και μπορούν να τροποποιηθούν μόνο μέσω διαπραγματεύσεων.
Η ακρόαση των διαλέξεων στα αμφιθέατρα μπορεί να είναι μια λιγότερο ή περισσότερο συλλογική εμπειρία, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης εργασίας που αναμένεται να πραγματοποιηθεί από τους φοιτητές είναι ατομική – συμπεριλαμβανομένης της μελέτης, της έρευνας, της συγγραφής δοκιμίων και, βέβαια, των εξετάσεων, όπου η συνεργασία θεωρείται απάτη. Για ένα μέρος αυτής της εργασίας, είναι εγγενής μια ορισμένη ποσότητα ατομικής προσπάθειας: σε τελευταία ανάλυση, κάθε άτομο πρέπει να επεξεργαστεί στο μυαλό του τη γνώση και τις έννοιες που παρουσιάζονται στα διάφορα μαθήματα.
Από την άλλη πλευρά όμως, η συνήθης περίπτωση του απομονωμένου φοιτητή που εργάζεται μόνος στο διαμέρισμα ή στη βιβλιοθήκη δεν αποτελεί το πρότυπο του μοναδικού ή του πλέον αποτελεσματικού τρόπου μάθησης. Αυτή η απομόνωση του ατόμου έξω από το αμφιθέατρο προσομοιάζει στη σιωπηλή απομόνωση των φοιτητών μέσα στο αμφιθέατρο. Αλλά το ζήτημα εδώ δεν είναι η παθητικότητα, διότι ο φοιτητής που μελετάει μόνος μπορεί να καταπιάνεται ενεργητικά με την εργασία της μελέτης – όχι απλώς διαβάζοντας ένα διδακτικό βιβλίο, αλλά ενδεχομένως συγκρίνοντας και αντιπαραθέτοντας διαφορετικές πηγές, εξετάζοντας ποικίλες εκδοχές ενός προβλήματος, επιδιώκοντας συνδέσεις με άλλα θέματα κ.ο.κ. Το ζήτημα είναι, αντίθετα, η απουσία διαλόγου, η απουσία εκείνων των μορφών αλληλεπίδρασης με τους άλλους που, όπως έχουν δείξει πολλές έρευνες, διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό την εκμάθηση.
Από τους αρχαίους σωκρατικούς διαλόγους μέχρι τις σύγχρονες συνεδρίες συλλογικού ‘brainstorming’ έχει παρατηρηθεί ότι η πραγματική αλληλεπίδραση των ανθρώπων μπορεί να διεγείρει και να διευκολύνει την κατανόηση και τη φαντασία κάθε εμπλεκόμενου ατόμου. Στην καπιταλιστική κοινωνία, ένα τέτοιο ερέθισμα είναι ο ανταγωνισμός μεταξύ των ατόμων που επιδιώκουν να σκεφτούν και να αποδώσουν καλύτερα σε σχέση με τους άλλους. Μια τέτοια μορφή διέγερσης μπορεί να αναγνωριστεί και, αναμφίβολα, να εξυμνηθεί από εκείνους που υιοθετούν τον νεοφιλελεύθερο τρόπο σκέψης. Ωστόσο, οι πιο οξυδερκείς παρατηρητές έχουν διαπιστώσει πολλές άλλες πηγές αυξημένης παρακίνησης – από τη σωκρατική δύναμη της άρνησης και των αντεπιχειρημάτων μέχρι τη χαρά της συντροφικότητας στην αντιμετώπιση προβλημάτων και στην εξεύρεση λύσεων. Η συντροφικότητα μειώνει το άγχος και προσδίδει ισχύ και αυτοπεποίθηση που προάγουν την καθαρή σκέψη. Μια ημιδιαμορφωμένη ιδέα, μια διερευνητική απόπειρα λύσης ενός προβλήματος, μια τυχαία σύμπραξη ή μια εμπνευσμένη περιστασιακή γνωριμία μπορούν να γίνουν ο καταλύτης που θα εμπνεύσει μια πιο εκλεπτυσμένη ή πιο πλήρη αντίληψη ενός ζητήματος.
Δυστυχώς, με ελάχιστες εξαιρέσεις όπως η εκπαίδευση των μουσικών για ορχηστρικές εκτελέσεις ή των αθλητών για ομαδικά αθλήματα, οι δομές του σύγχρονου πανεπιστημίου δεν ενθαρρύνουν τη συλλογική προσπάθεια και την αμοιβαία παρακίνηση. Οι φοιτητές σπανίως οργανώνονται ή ενθαρρύνονται από τους καθηγητές να εργαστούν κατά ομάδες, ενώ η οργάνωση των διαλέξεων, η συνήθης πρακτική των καθηγητών να ορίζουν ώρες γραφείου για κάθε φοιτητή ως άτομο και η οργάνωση των εξετάσεων ως διαδικασία εξατομικευμένου ελέγχου και βαθμολόγησης ενθαρρύνουν τους φοιτητές να σκέφτονται και να εκπληρώνουν την εργασία τους με μοναχικούς τρόπους. Οι εξετάσεις, ειδικότερα, συμβάλλουν στην ενθάρρυνση της απομόνωσης και της μοναχικής προσπάθειας περισσότερο ακόμα και από τη συνδυασμένη επίδραση όλων των υπόλοιπων παραγόντων.
Κάθε φοιτητής ως άτομο αντιμετωπίζει τις εξετάσεις μόνος του και καθένας παίρνει έναν εξατομικευμένο βαθμό. Εφόσον η είσοδος σε εξειδικευμένα μεταπτυχιακά προγράμματα, η πρόσβαση σε ακαδημαϊκές υποτροφίες και οι μελλοντικές εργασιακές προοπτικές εξαρτώνται από τους καλούς βαθμούς, οι φοιτητές σπανίως υιοθετούν μια χαλαρή ή ατάραχη στάση απέναντι στις εξετάσεις και τη βαθμολόγηση.
Ανέφερα ήδη τη μνησικακία που τρέφουν πολλοί φοιτητές απέναντι σε εκείνους τους λίγους που, κατά τη διάρκεια των διαλέξεων, υποβάλλουν ερωτήματα επιδιώκοντας να ικανοποιήσουν τις δικές τους ιδιαίτερες πνευματικές ανάγκες. Η δυσαρέσκεια αυτή απορρέει, τουλάχιστον εν μέρει, από την αντίληψη ότι τέτοιου είδους ερωτήματα οδηγούν τη διάλεξη να “βγει εκτός θέματος” και καταναλώνουν χρόνο από τη σχεδιασμένη διάλεξη που περιέχει πληροφορίες απαραίτητες για τις επερχόμενες εξετάσεις.
Γενικότερα, επειδή οι φοιτητές (και οι καθηγητές) είναι συνηθισμένοι στην ύπαρξη μιας κατάταξης που εμπεριέχει τη βαθμολογική ιεραρχία, η δομή της αξιολόγησης συμβάλλει στον ανταγωνισμό. Οι φοιτητές δεν ενθαρρύνονται απλώς να κατανοούν την ύλη και να παίρνουν καλούς βαθμούς· αυτό που τους λένε είναι ότι πρέπει να πάρουν καλύτερους βαθμούς από τους συμφοιτητές τους. Αυτός ο ανταγωνισμός μπορεί να δημιουργήσει όχι μόνο έλλειψη ανεκτικότητας μέσα στο αμφιθέατρο αλλά και ατομικιστικές αρνήσεις πολλών φοιτητών να παράσχουν βοήθεια στους άλλους, υπό το φόβο ότι θα υπονομευθεί η δική τους θέση στην ιεραρχία. Οι καθηγητές οικονομικών, ειδικότερα, ενισχύουν αυτές τις στάσεις, καθώς διδάσκουν τους φοιτητές τους να φυλάγονται απέναντι στους “free riders” που επωφελούνται από την εργασία των άλλων. Δεν αποτελεί έκπληξη, επομένως, ότι για πολλούς φοιτητές η αγωνία και το άγχος μεγαλώνουν καθώς πλησιάζει η στιγμή της εξέτασης.
Πέρα από τις εξετάσεις που σχετίζονται με ξεχωριστά μαθήματα, οι φοιτητές (και οι υποψήφιοι φοιτητές ή οι απόφοιτοι) πρέπει να υποστούν επίσης τις λιγότερο συχνές αλλά αναπόφευκτες δοκιμασίες επιπρόσθετων εξετάσεων στις οποίες υποβάλλονται σε ολοένα αυξανόμενο βαθμό. Αυτές περιλαμβάνουν τις εξετάσεις για την είσοδο στις σχολές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τις εξετάσεις επάρκειας για την είσοδο σε μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών, τις εξετάσεις που επιβάλλονται από το κράτος για την πρόσληψη σε δημόσιες υπηρεσίες κ.λ.π. Αυτές οι εξετάσεις δημιουργούν ακόμα περισσότερο άγχος και αγωνία σε σχέση με εκείνες που αφορούν ξεχωριστά μαθήματα, καθώς διενεργούνται σε κρίσιμες μεταβατικές στιγμές όπου η επίδοση μπορεί να εκπληρώσει ή να ακυρώσει τα σχέδια ενός ατόμου για το μέλλον.
Σε όλα τα παραπάνω μπορούμε να δούμε τις μορφές αλλοτρίωσης που εξετάζονται από τον Μαρξ στα Χειρόγραφα του 1844: αποξένωση από την ίδια την εργασία (για τους φοιτητές αυτή προκύπτει κυρίως επειδή μελετάνε αυτά που τους λένε να μελετήσουν, με τον τρόπο και τη σειρά που απαιτεί κάποιος άλλος – αντί να ακολουθούν την πνευματική τους διαίσθηση για να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες), αποξένωση από το προϊόν (καθώς η σχολική εργασία είναι απλώς κάτι που κάνουν οι φοιτητές επειδή το απαιτεί ο καθηγητής ή ο μελλοντικός εργοδότης τους και επομένως οι ικανότητες που αποκτούν – η εργασιακή δύναμή τους – είναι κάτι που δημιουργούν για λογαριασμό κάποιου άλλου), αποξένωση από τους άλλους εργάτες (η οποία προκύπτει πάνω απ’ όλα από τον ανταγωνισμό με τους άλλους φοιτητές και την αντιπαράθεση προς τους καθηγητές – αντί της συνεργασίας στο πλαίσιο ενός συλλογικά αυτοκαθορισμένου πλαισίου μάθησης) και, τέλος, αποξένωση από την ουσία-του-ανθρώπινου-είδους [Gattungswesen] (για τους φοιτητές, όπως και για τους υπόλοιπους ανθρώπους, αυτό σημαίνει την έλλειψη της ελευθερίας που απαιτείται για να πραγματώσουν το δικό τους αυτοκαθορισμένο κοινωνικό είναι, τόσο ατομικά όσο και συλλογικά).
Αυτές οι μορφές αποξένωσης εμπεριέχουν δύο προφανείς μορφές ανταγωνισμού. Ο πρώτος είναι ο ανταγωνισμός μεταξύ των φοιτητών, που μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους – από την προσωπική εχθρότητα μέχρι τις συλλογικές ρατσιστικές ή σεξιστικές συμπεριφορές. Ο δεύτερος είναι ο ανταγωνισμός μεταξύ των φοιτητών και των καθηγητών – καθώς οι καθηγητές είναι οι άμεσοι επιστάτες των φοιτητών, τους επιβάλλουν την αλλοτριωμένη εργασία και όλες τις συναφείς μορφές αποξένωσης, ενεργούν ως ανακλαστικοί μεσολαβητές που συμβάλλουν ώστε οι φοιτητές να ορίζουν τους εαυτούς τους μέσω των βαθμών (ανεξαρτήτως αν αυτό γίνεται από έναν αλαζονικό ή έναν συμπαθητικό καθηγητή).
Αυτοί οι ανταγωνισμοί συγκαλύπτουν βέβαια τη βαθύτερη αντιπαράθεση ανάμεσα στους φοιτητές και τους θεσμούς που απαιτούν από τους καθηγητές να επιβάλλουν την εργασία και τη βαθμολόγηση, καθώς επίσης την αντιπαράθεση ανάμεσα στους καθηγητές (που αναγκάζονται να επιβάλλουν την εργασία και να προκαλούν τον ανταγωνισμό μεταξύ των φοιτητών) και τους θεσμούς που καθιστούν αυτόν τον εξαναγκασμό ακέραιο μέρος της εργασίας τους. Αυτές οι αντιπαραθέσεις συγκαλύπτονται από τη μεσολαβημένη οργάνωση της επιβολής της εργασίας, έτσι ώστε οι φοιτητές σπανίως βλέπουν ή κατανοούν τις θεσμικές πιέσεις που ασκούνται στους καθηγητές, ενώ οι καθηγητές που αποδέχονται την οργάνωση του πανεπιστημίου αδυνατούν να αντιληφθούν τις μορφές αλλοτρίωσης που συνδέονται με αυτήν, θεωρώντας και βιώνοντας την εχθρότητα που τρέφουν οι φοιτητές απέναντί τους σαν ανεύθυνη και επονείδιστη προσωπική τεμπελιά.
Την τρέχουσα περίοδο, σε πολλές χώρες οι φοιτητές υφίστανται ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις για να εργάζονται περισσότερο και σκληρότερα, δηλαδή αφενός για να επεκτείνουν την εργάσιμη ημέρα τους και αφετέρου για να την εντατικοποιήσουν (δύο κλασικές καπιταλιστικές στρατηγικές που συνδέονται συνήθως με την απόλυτη και τη σχετική υπεραξία). Επιπλέον, υπόκεινται σε μια διαδικασία επιτάχυνσης αναφορικά με τη συνολική διάρκεια της πανεπιστημιακής εργασιακής ζωής τους, καθώς εργάζονται όχι μόνο ταχύτερα και σκληρότερα αλλά και με λιγότερη ελευθερία να αλλάζουν την κατεύθυνση των σπουδών τους, να διακόπτουν ή να παρατείνουν τις σπουδές τους κ.λ.π. Υφίστανται πιέσεις ώστε να επιλέγουν μια μοναδική πορεία σπουδών και να την ολοκληρώνουν όσο το δυνατόν ταχύτερα, ενώ τιμωρούνται αν αποκλίνουν από την επιλεγμένη πορεία.
Πολλοί φοιτητές επιδιώκουν να ελαχιστοποιήσουν την αθλιότητα της αλλοτρίωσής τους μέσω της ψυχαγωγίας: προτιμούν να είναι διασκεδαστικές οι διαλέξεις, να προκαλούν ερεθίσματα ή ακόμα και έμπνευση. Οι καθηγητές εξοπλίζονται με ολοένα περισσότερες ηλεκτρονικές συσκευές ώστε οι διαλέξεις να γίνονται πιο διασκεδαστικές με τη χρήση πολυμέσων. Καθώς οι πιέσεις προς τους φοιτητές αυξάνονται, τα μέσα που απαιτούνται για τη διασκέδασή τους – ώστε να μη σκέφτονται αυτές τις πιέσεις – γίνονται πιο εξεζητημένα. Βέβαια, οι φοιτητές θα ήθελαν επίσης να απαιτείται λιγότερη εργασία η οποία θα διεκπεραιώνεται εύκολα και θα επιβραβεύεται με υψηλές αμοιβές. Όπως είναι λογικό, επιζητούν όσο το δυνατόν λιγότερο επαχθείς συνθήκες εργασίας.
Σε αυτές τις γενικές μορφές αλλοτρίωσης και ανταγωνισμών πρέπει να προστεθούν εκείνες που συνδέονται με το φύλο και την εθνική καταγωγή – όπως συμβαίνει και στην υπόλοιπη κοινωνία. Μερικοί φοιτητές υπόκεινται σε επιπρόσθετες πιέσεις είτε από άλλους φοιτητές είτε από τους καθηγητές τους. Η αναλγησία κάποιων φοιτητών είναι εξίσου γνωστή όσο και η αρπακτική συμπεριφορά κάποιων καθηγητών – και στις δύο περιπτώσεις, οι στόχοι και τα θύματα είναι κυρίως φοιτητές.
Το μεγάλο εύρος των μορφών αλλοτρίωσης που είναι εγγενείς στην εργασία των φοιτητών, η απουσία ελέγχου επί της ίδιας της ζωής τους, η απομόνωση και ο ανταγωνισμός δημιουργούν άγχος το οποίο δεν είναι μόνο διανοητικά καταστροφικό αλλά, επίσης, ψυχολογικά και σωματικά επιβλαβές. Η αγωνία που συνδέεται με τις εξετάσεις μπορεί να προκαλέσει ημικρανίες, κρύο ιδρώτα, εξανθήματα, αϋπνία ή ξεσπάσματα έρπης. Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε συμπεριφορές και συνήθειες με δηλητηριώδη αποτελέσματα, όπως η χρήση ναρκωτικών (καφεϊνης ή αμφεταμίνων για να μπορεί κάποιος να μένει ως αργά ξύπνιος και να μελετάει, νικοτίνης ή ηρεμιστικών για να μειώνει τη νευρική ένταση κ.λ.π) και η διατάραξη των διατροφικών συνηθειών. Γενικότερα, η αθλιότητα της απομόνωσης μπορεί να οδηγήσει σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές όπως ο εθισμός – στο αλκοόλ ή σε άλλα ναρκωτικά, στα βιντεοπαιχνίδια ή στα ψώνια, στον τζόγο ή στο φαγητό – ή ακόμα και στην αυτοκτονία. Στην προσπάθειά τους να σπάσουν την απομόνωση, πολλοί φοιτητές επιδίδονται σε αμοιβαία καταστροφικές συμπεριφορές για να κερδίσουν την κοινωνική αποδοχή: συλλογικά μεθύσια ή ψυχαναγκαστικές σεξουαλικές επαφές (που αποτελούν συνηθισμένα φαινόμενα σε πολλές φοιτητικές αδελφότητες), πρόκληση ταραχών ύστερα από αθλητικά γεγονότα, ρατσιστικές επιθέσεις και δολοφονική βία.
Θα ήταν διαφωτιστική μια έρευνα που θα αποκάλυπτε το βαθμό ομοιότητας μεταξύ ενός σχολείου και μιας φυλακής ως προς τις αρχιτεκτονικές αρχές κατασκευής και τις μεθόδους διεύθυνσής τους. Και τούτο διότι, ενώ υπάρχουν αρκετοί που αντιλαμβάνονται ότι ο πολύχρονος εγκλεισμός σε μια φυλακή μπορεί να πληγώσει ή να σακατέψει έναν άνθρωπο, είναι λιγότεροι εκείνοι που αναγνωρίζουν τις αναπηρίες που απορρέουν από την πολύχρονη αλλοτρίωση στις διάφορες βαθμίδες της εκπαίδευσης."





